
سیستان و بلوچستان
قبرستان اسپیدژ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بزمان، روستای اسپیدژ واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۷۴۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.گورستان اسپیدژ حدود 25 هکتار وسعت دارد و آثار 2 دوره اسلامی و پیش از تاریخ را در بر گرفته است. دوره اسلامی آن دارای قلعه سنگی، استحکامات سنگچین و قبور است.از انواع دست ساختههای مسی و مفرغی آن میتوان به ظروفی مانند کاسه، پیاله، لیوان، ظروف دارای لوله یا آویز ناودانی شکل، ملاقه و ابزار آلاتی چون درفش و سوهان و سلاحهای مفرغی مانند کارد، خنجر، تبر و سر پیکان و سایر اشیاء همچون آینههای گرد و دستهدار، مهره، سنجاق سر و میله سرمه اشاره کرد. گورستان باستانی «اسپیدژ» یکی از اسرارآمیزترین محوطههای باستانی در ایران است. این گورستان 3 کیلومتری، چند سال پیش توسط باستانشناسان شناسایی شد. اما پیش از آن که باستانشناسان به این منطقه برسند، حفاران غیرمجاز این گورستان پنج هزار ساله را با به وجود آوردن هزاران گودال تاراج کرده بودند. در 2 کیلومتری گورستان پنج هزار ساله «اسپیدژ»، محوطهای وسیع وجود دارد که به «پیر سهران» معروف است. در این منطقه آثار یک شهر مسکونی دیده میشود که با قلوه سنگهای کوچک و بزرگ ساخته شده و باستانشناسان نمیدانند که آیا این محوطه که متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد است، همان شهر مسکونی مردم اسپیدژ است یا شهری است که در هزاره سوم در این منطقه وجود داشته و هنوز شناسایی نشده است.