
همدان
قلعه یزدگرد در کوه یزدگرد، در جنوب شهرستان ملایر و 10 کیلومتری شرق جاده ملایر - بروجرد وجود دارد. این قلعه به دوره ساسانیان مربوط است و احتمالاً مدتی پناهگاه یزدگرد سوم بوده است. ملایر پیش از ساسانیان جزو حوزه اکباتان و در دوره ساسانیان یکی از نواحی نهاوند بوده است. از حوادث مهمی که در عهد ساسانیان در ملایر اتفاق می افتد یکی شکست خسرو پرویز از بهرام چوبینه (گور) در ناحیه شهر کنونی ملایر و دیگری مخفی شدن یزدگرد سوم هنگام حمله اعراب در قلعه ای بر کوهی در چند کیلومتری شهر کنونی ملایر به شمار می آید که هنوز به کوه یزدگرد مشهور است. قلعه یزدگرد در نزدیکی روستای "حاج خدر" قرار دارد. در این روستا یک دره به نام "دره یزدگرد" وجود دارد و این قلعه را در روستای حاج خدر به نام "قلعه یزدگرد" می شناسند. قلعه یزدگرد که افسانههای بیشماری را شکل داده است، از آنجا نامگذاری شد که مردمان این منطقه باور کردند که یزدگرد و دخترش شهربانو که بنا به اعتقاداتی بعدها به همسری امام حسین(ع) درآمد، پس از حمله اعراب در این قلعه پناه گرفتهاند. بر اساس اولین تحقیقات و کاوشهای باستانشناسی در این منطقه، زمان ساخت این مجموعه به دوره ساسانی نسبت داده شده، اما کاوشهای بعدی نشان داد که بسیاری از بناهای این محوطه دستساخت اشکانیان است.