
فارس
قلعه دارالامان و چهل برکه در ۵ کیلومتری شهر ایج در استان فارس واقع شده است و به فرمان محمود شبانکاره در اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم هجری قمری ساخته شده است.قلعه دارالامان در ۵ کیلومتری شهر ایج در کنار گردنهای دیدنی و زیبا به نام چشمه بن دره یا بدره واقع شده است. قلعه دارالامان در دامنه کوهی صعبالعبور واقع شده و مساحت آن بیش از ۲۰۰ هکتار است.قلعه دارالامان دو بخش شمالی و جنوبی دارد که قسمت شمالی آنرا میتوان بخش مرکزی در نظر گرفت. این قلعه در گذشته دارای دیوارهای دفاعی محکم، آبانبار و آسیابهای فراوان و بناهای مرکزی بوده که درحال حاضر بقایای دیوارهای آن را می توان دید.این قلعه هماکنون به صورت خرابهای عظیم، در کمرکش کوههای شمالی ایج واقع است و در اصطلاح محلی، «گودنبگو» نامیده میشود. حفاری استاندارد هیأتهای باستانشناسی، در این قلعه صورت نگرفته است. اهمیت این اثر تاریخی، از دو جهت است: یکی دارا بودن ذخایر ذیقیمت باستانی، و دیگری آشکار کردن دورهای از تاریخ پنهان این سرزمین که میتوان با استناد به آثار کشف شده، به آن دست یافت. «مظفر الدین محمد بن مبارز، در بطن قلهٔ دارالامان، در کوهی که به اطراف جنوب دارد، قلعهای از سنگ خارا برآورده که هنوز آثار آن باقی است و هرکس که میبیند، عجب میماند!»مصالح به کار رفته در قسمتهای مختلف این قلعه شامل سنگ گچ و ساروج است و در قسمت شمالی قلعه، چشمه بسیار پر آبی به نام چشمه بدره قرار دارد که در درون دره واقع شده و کنار آن چهارطاقی با گنبد گرد شلجمی احداث شده است.دور تا قلعه دور ورود ناپذیر بوده و جاهایی که درهای بوده، با دیوارهای ضخیم نفوذ ناپذیر شده است. تنها ضعف این قطعه برای مقاومت طولانی کمبود آب بوده که آن هم با بیشتر کردن شمار آبانبارها، این خطر را از خود دور کردند.فرمانروایان پس از نظام الدین محمود هر کدام در تکمیل و توسعه قطعه دارالامان تلاش وافر نمودند تا این که ملک اردشیر آخرین حکمران شبانکاره به اتکاء استحکام و نفوذ ناپذیری قلعه دارالامان به مخالفت با امیرمبارزالدین آل مظفر میپردازد. از آنجایی که حکومت شبانکاره رو به ضعف گراییده و دولت آل مظفر رو به ترقی نهاده بوده، ملک اردشیر توسط شاه محمود مظفری فرزند مبارزالدین شکست میخورد و از راه آبی قلعه میگریزد و سپاه محمود مظفری در سال ۷۵۶ قمری دارالامان را به تصرف در آورده و بر هیچ کس رحم نمیکند و قلعه را ویران میکند. متأسفانه هیچگونه سقفی باقی نمانده است تا بیانگر نوع مصالحی که برای پوشش، مورد استفاده قرار میگرفته باشد.