
البرز
غار یخ مراد در حوالی روستای آزادبر و روستای کهنه ده در منطقه گچسر و جاده چالوس میباشد. این غار در محدوده استان البرز و از جاذبههای طبیعی استان البرز میباشد. دریچهٔ ورودی این غار در ارتفاعات کوههای منطقه واقع شدهاست و مسیر غار عموماً شیب دار و رو به پایین میباشد که نهایتاً با رسیدن به اعماق کوه، با چشمههای یخ زده در کف زمین و استالاکتیتهای اسفنجی غار مواجه میشوید. ارتفاع این غار از سطح دریا در حدود ۲۶۴۰ متر میباشد و دهانهٔ این غار سه متر پهنا و هشت متر ارتفاع دارد. در ماههای اسفند و فروردین، قندیلهای بسیار زیبای غار در بهترین وضعیت به سر میبرند. نکتهٔ قابل توجه این غار مطبق بودن آن میباشد که در میان غارهای ایران کمتر دیده میشود. در بخشی از غار چهار طبقه با اختلاف ارتفاع بیش از ۳۰ متر دیده میشوند. مسیر برفی و سربالای این غار، دشوار نیست و با تجهیزاتی مانند لباس گرم و کفش مناسب می توان از آن بالا رفت. البته اگر باتوم کوهنوردی و یخ شکن همراه تان باشد، گذر از مسیر آسان تر هم می شود. مسیر را کمی که بالا بروید، به یک پل می رسید که باید آن را به سمت چپ بروید تا به غار برسید. بعد از پل و گذر از یک سربالایی دیگر، با بالا رفتن از چند پله می توان به دهانه ی غار «یخ مراد» رسید. برای ورود به غار حتما باید چراغ قوه یا چراغ سر داشت، چون مسیر غار کاملا تاریک است مجید کاشیان غار نورد حرفهای باشگاه دماوند و ترسیمکننده نقشه غار در توضیحات این غار آوردهاست: «در گذشته مردم بومی بر این باور بودهاند که یخ موجود در اعماق غار برای درمان ناباروری زنان خاصیت شفادهنده دارد؛ و وجود کهنههای آویخته (دخیل) به دهانه اصلی و درون غار در گذشته که باعث نامگذاری روستای مجاور به کهنه ده شده گواه این ادعا است». همچنین بنا به اظهار اهالی منطقه در گذشته بیماران با خوردن یخ دائمی دریاچه انتهای غار که در هیچ فصلی از سال ذوب نمی شود، بهبود می یافته اند و این یکی از دلایل نامگذاری این غار است.همچنین عده ای اعتقاد دارند که قندیل َهای بلورین این غار شفا بخش اند و اگر آرزو کنید و به قندیل های غار دست بزنید، بعد از آب شدن قندیل ها در تابستان، آرزوها برآورده می شود. البته این اعتقاد مانند بسیاری از موارد مشابه غیرقابل اثبات و فقط بخشی از فرهنگ عامه مردم است.