سد گمپو فداغ در فسا

سد تاریخی گمپو فداغ، با تمام افسانه هایی که درباره اش گفته می شود، در شمال بیرم و 5کیلومتری جنوب شرقی آبادی محمد زینا در استان فارس قرار دارد. درست میان تنگه ای معروف به نام گولی گمپو که در پایین دشت آن، چشمه‌ای معدنی برای درمان بیماری های پوستی و روماتیسم جاری است.آثار تاریخی یافته شده در اطراف این سد نشان می دهد که عمر سد گمپو فداغ به دوران ساسانیان می رسد. دیواره سد گمپو با نمونه های دوره ساسانی در ایگ اصطهبانات و ایزدخواست شباهت دارد. همچنین در این منطقه، علاوه بر بقایای سفالینه های دوره ساسانی، قلعه های ساسانی دیده بان و میمون دژ قرار گرفته اند.این سد روی رودخانه ای فصلی بنا شده که پیدایش آن به خاطر بارش های فصلی و سرازیر شدن آب های ارتفاعات منطقه بوده است. این آب ها بعد از گذشتن از تنگه گمپو، به دشت وارد می شدند و اگرچه خشکسالی های اخیر چیزی زیادی از این رودخانه باقی نگذاشته، اما در روزگار قدیم، سد گمپو در دهانه تنگه ساخته شده بود تا این آب جمع آوری شود.ارتفاع تاج سد، حدود 25متر، ع