
فارس
روستای دوان از کهنترین دهکدههای ایران بوده که در جنوب غرب استان فارس و در ۹ کیلومتری شمال کازرون واقع شدهاست؛ و در دامنهٔ کوهی از رشته کوههای زاگرس به نام «کوه دوان» قرار دارد.یرامون قدمت تاریخی این روستا (چه پیش از اسلام و به خصوص در زمان ساسانیان و چه پس از آن) مقالات زیادی ارائه شدهاست. وجود گورستانهای متعدد، ته ستونها، یک بنای احتمالاً ساسانی در داخل روستا، کتیبههایی به خط کوفی و قلعهٔ دختر این روستا جزء اسناد تاریخی آن محسوب میشوند. تقریباً در اکثر کتابهایی که پیرامون جغرافیا و تاریخ کلی شهرستان کازرون منتشر شده نامی از این روستا آمدهاست. کتابهای «تاریخ و فرهنگ مردم دوان» اثر دکتر عبدالعلی لهسایی زاده و عبدالنبی سلامی، «روستای دوان و بیست قرن تاریخ» نوشته مرحوم «یداله سعادت» اطلاعات جامعی پیرامون تاریخ این روستا در بردارد.گویش دوانی را که یکی از کهنترین گویشهای ایرانی نو و بازماندهٔ زبانهای ایرانی میانه و از شاخهٔ جنوب غربی (زبان فارسی دورهٔ ساسانی) میدانند، در صورتی که زوایای پنهان آن را بیش از آنچه تا امروز مورد بررسی قرار گرفته، شکافته شود، جز همسانی ساخت دستوری آن با زبان فارسی میانهٔ ساسانی، با توجه به تعدادی آوای ویژه در آن، نشان میدهد که این گویش ریشه در یکی از زبانهای همزمان با فارسی باستان دارد که جز آثاری پراکنده و در حد حدس که در بعضی از گویشهای بازمانده از آن دوران باقیمانده، اثری از آن باقی نمانده است. در ارتفاعات بالای کوههای دوان بنایی واقع شده و به «قلعه دختر» معروف میباشد. این بنا بر روی یکی از ارتفاعات بلند رشته کوههای شمالی کازرون و مشرف به دشت وسیع این شهرستان واقع شدهاست. از روستای دوان راههای متعددی جهت دسترسی به ارتفاعات بالای کوههای آن وجود دارد. یکی از این راهها که در قسمت شرقی آن واقع شدهاست، مسیری مال رو است که از میان تاکستانهای معروف این روستا عبور کرده و پس از طی مسیری حدوداً سه ساعته شما را به قلعهٔ زیبای دختر روستای دوان میرساند. راه آسانتر از جنوب دوان میباشد که از سمت راه اصلی به طرف روستای خیرات آباد ((خیراتلی (امیرلو)))) و از آنجا مستقیم به روستای دوان وارد میشود.آب و هوای دوان در بهترین حالت (بهار) خنک و خوش آب و هوا میباشد و یکی از بهترین فصلهای گردشگری این روستا به شمار میآید و به طور کلی در تابستان گرم و در پاییز و زمستان نیز خنک و سرد میباشد و از نظر آب و هوایی چهار فصل میباشد.