
همدان
بهار یکی از شهرهای غربی ایران است که با گسترهای معادل ۱۳۳۹ کیلومتر مربع، حدود ۲/۷ درصد از وسعت استان همدان را تشکیل میدهد. این شهر از لحاظ کشاورزی رتبهٔ اوّل تولید و صادرات سیبزمینی را دارا میباشد و بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای سه بخش، شش دهستان و سهشهر: بهار، لالجین و صالح آباد میباشد. شهرت شهر بهار از قدیمالایام به دشتهای آن بویژه «دشت قرق» و «دشت کوزهکولان» بود و کوزه کولان جلگهای است منتهی به دامنههای کوه الوند که کهنترین مسیر ارتباط پایتخت کشور ماد به سمت مغرب و جنوب غربی ایران یعنی به سر زمینهای شوش، بابل، کد و سومر از این ناحیه عبور مینمود. اکنون آزاد راه همدان - کرمانشاه - سنندج و سهراهی معروف به گلوگاه، محل تلاقی غرب کشور با مرکز، در دشت کوزه کولان قرار دارد. دشت قرق مکانی با شرایط شکارگاهی و سبزهزار از گذشتههای دور است. تا چند دههٔ اخیر که چاههای عمیق این ناحیه حفر نشده بود در قرق بهار - منطقهای در جنب بهار - تالابی وجود داشت نسبتاً عمیق که در میان گیاهان مردابی آن انواع پرندگان مهاجر به چرا میپرداختند همچنین محل صید ماهی و مرغابی برای صیادان بود. تالاب دشت قرق که در گذشته بسیار وسیعتر بوده در دورهٔ هخامنشی به دریاچهٔ زراومند مشهور بود و در عصر ساسانیان به بهرام آوند اشتهار داشت. در رسالهٔ پهلوی شهرستانهای ایران نیز بدان اشاره شدهاست. موقعیت قرقبهار را به لحاظ جغرافیایی درّّه الوند محسوب شده و اینجا پستترین نقطهٔ شمالی جبال الوند است که اکثر آبهایی که از ذوبان قلل مرتفع الوند سرازیر میشود در این ناحیه تالابی تشکیل میدهد.