
خراسان شمالی
حسینیه جاجرمی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بجنورد، خیابان طالقانی شرقی، کوچه جاجرمی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۵۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بنای اولیه حسینیه به استناد قول مالک (مرحوم حاج علی اکبر جاجرمی) در ابتدا کاربری مسکونی داشته و بعدها وقف حسینیه شده و هر ساله ماه صفر در آن عزاداری می شود. این بنا از یادمانهای اواخر دورهٔ قاجار در شهر بجنورد است که به استناد کتیبه موجود در سال ۱۳۲۵ هجری قمری به دست استاد غلامرضا بنا یزدی ساخته شده است. حسینه جاجرمی یک نمونه معماری سنتی از نوع حیاط مرکزی است که نوعی معماری درونگرا قلمداد میشود و در آن تمام درب و پنجرهها و نورگیرهای رو به حیاط باز میشوند. این نوع معماری اغلب در مناطق خشک و کویری مورد توجه بوده و در منطقه بجنورد چندان معمول نیست. طرح کلی پلان بنا مربع شکل است و در ضلع شرقی و غربی از دو طبقه تشکیل شده که در مجموع حدود ۶۰۰ متر مربع مساحت دارد. ورودی حسینیه از طریق یک هشتی به حیاط مرکزی متصل شده که با دو رشته پلکان در گوشههای شمال شرقی جنوب غربی به مهتابیهای طبقه فوقانی راه مییابد. سقف هشتی بنا در قسمت ورودی و تمام حجرههای طبقه پایین با قوس کلیل پوشش یافته و طبقه بالا به صورت تیرپوش است. بخشهای مختلف بنا با آرایههای معماری از قبیل آجرکاری، گچبری، مقرنسکاری و کتیبههایی تزئین شده است. قسمت بالایی دیوار ایوان شرقی یک افریز تزیینی با کتیبه به خط نستعلیق دارد که در آن گزیدهای از ترکیب بند مشهور محتشم کاشانی در مرثیه شهدای کربلا (باز این چه شورش است) گچبری شده است. این اشعار متناسب کاربری اصلی این بنا به عنوان حسینیه و محل عزاداری سوگواران سید الشهدا (ع) است. موقعیت جغرافیایی ثبت شده روی نقشه حدودی ست.