
آذربایجان غربی
تپه قلایچی مربوط به عصر آهن I- II است و در شهرستان بوکان، روستای قالایچی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱] روستای قلایچی در دوازده کیلومتری شمال شرقی شهر بوکان قرار دارد. برای اولین بار در سال ۱۳۶۳ ش کاوشهای باستانی شناسی به سرپرستی «اسماعیل یغمایی» در این تپه صورت گرفت و آثاری از هزاره اول ق. م در اثر این حفاریها نمایان گشت. از جمله آثار به دست آمده در آن فصل، آجرهای منقوش و معبدی به شکل صلیب است که برخی از دیوارهای آن را با گل آخری رنگ آمیزی کرده بودند. بعدها عملیات حفاری در سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ ش صورت گرفت و هم اکنون نیز ادامه دارد. این حفاریها توسط «بهمن کارگر» کارشناس مدیریت میراث فرهنگی آذربایجان غربی سرپرستی میشود. از دیگر آثار به دست آمده از این تپه علاوه بر معبد مرکزی، برجها و دیوارهای مربوط به آن، حیاط سنگفرش، پلههایی که به این حیاط متصل میشود، اتاقهایی با اندود گل آخری و نقاشیهایی با رنگهای سیاه و آبی و آجرهای منقوش دارای موضوعات انسانی، هندسی و گیاهی است. با توجه به مدارک سفالی و آثار موجود به نظر میرسد که این مجموعه مربوط به دوره حکومتی مانا در شمال غرب ایران باشد.[