تنگه بند بریده در آمل

تنگه بند بریده به جا مانده بخشی از راه باستانی هراز در نزدیکی روستای وانا در منطقه امیری بخش لاریجان شهرستان آمل است که آثار باستانی مربوط به راه قدیم ری به آمل، شاهکار راهسازی ساسانی، در آن مشهود است. مهم‌ترین این آثار شامل دو دیواره مرتفع بصورت دو نیم ستون سنگ‌چین است که با ارتفاع زیادی نسبت به بستر رودخانه هراز ساخته شده‌اند. راه ساسانی هراز را کهن‌ترین جاده (به اضافه قدمت آثار در جاده هراز فعلی) در جهان می‌دانند. راه ساسانی بعدها به دستور ناصرالدین شاه قاجار مرمت شد. ناصرالدین شاه در سفرنامه خود این آثار را باقیمانده از دوران اشکانی دانسته و برخی از محققین معاصر زمان ساخت آنها را دوران ساسانی می‌دانند. نقش برجسته شکل شاه نیز در این تنگه میباشد.در خلال جنگ جهانی دوم توسط سربازان شوروی سابق بخشی از این اثر تاریخی از جمله صورت ناصرالدین شاه به جهت تیر اندازی این سربازان آسیب دیده ‌است، در زمان پهلوی دوم و با اتمام ساخت راه آسفالته هراز در دهه ۱۳۴۰ و ساخت تونل وانا به منظور حذف منطقه خطر