
گیلان
محوطه اسب ریسه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا سدههای اولیه دورانهای تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماسال، بخش مرکزی، دهستان حومه، روستای اسب ریسه واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.تاکنون اشیاء باستانی ارزشمندی از قبیل لوازم نساجی، ظروف سفالی مانند کوزه، کاسه و خمره با قدمت بیش از سه هزار و 200 سال در این منطقه کشف شده است که بنا به نظر کارشناسان، اشیای به دست آمده از کاوش های باستانشناسی در روستای تاریخی اسب ریسه متعلق به عصر آهن و هزاره اول قبل از میلاد است.جاذبه های بکر طبیعی روستای اسب ریسه در کنار صخره های بسیار مناسب برای ورزش صخره نوردی، باغ پرندگان و ارزش بالای تاریخی و باستانشناختی این منطقه شرایطی را فراهم آورده که این روستا به عنوان مجموعه ای کامل از جاذبه های گردشگری برای گردشگران مطرح می باشد.همچنین نخستین کاوش در گورستان باستانی اسب ریسه ماسال به شناسایی بخشهایی از بقایای معماری بهجای مانده از دوران عصر آهن ۳ و همچنین دوران هخامنشی منجر شد.ر بخش دیگری از منطقه بقایای گوردخمههای مربوط به دوران هخامنشی مشاهده و مورد کاوش قرار گرفت که در مجموع 28 گوردخمه یا استودان شناسایی شد.