
خراسان جنوبی
شهر تاریخی تون، از شهرهای بزرگ سرزمین خراسان محسوب میشده که دارای پنج دروازه بوده و به عنوان یکی از بزرگترین شهرهای حکومتی نقش مهمی در اقتصاد منطقه داشتهاست. شهر تاریخی تون در جنوب غربی شهر فردوس امروزی قرار گرفتهاست. این شهر تاریخی، امروزه توسط اهالی فردوس، با نام «شهر کهنه» شناخته میشود. قدیمیترین آثار بدست آمده از شهر تاریخی تون مربوط به هزاره دوم پیش میلاد است. آثاری نیز از دوره اشکانی و ساسانی و دورانهای تاریخی پس از اسلام بدست آمده است. نام این شهر در سال ۱۳۰۸ به فردوس تغییر کرد. تون پس از الموت مهمترین مرکز اسماعیلیه در قهستان بوده و قلاعی مستحکم داشته است. قلاع تاریخی: کوه قلعه قلعه حسن آباد(قلعه دختر) این شهر تاریخی، در زمینلرزه سال ۱۳۴۷، به شدت ویران شد و جز تعدادی بناهای قدیمی، سایر ساختمانهای آن ویران گردید.پس از وقوع زمینلرزه، این شهر از محل قدیمی خود، به منطقه جدیدی در مجاورت مکان قبلی (فردوس امروزی) منتقل شد. شهر تون، در تاریخ ۸ خرداد ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست. شهر تاریخی تون دربردارندهٔ چندین اثر تاریخی است از جمله: مدرسه علمیه علیا-مدرسه علمیه حبیبیه-مسجد جامع تون-مسجد سیدی-مجموعه تاریخی کوشک-امامزاده محمد و ابراهیم-آرامگاه میر تونی-آرامگاه میرزاها-حمام خیروز-حمام جهانیار-تپه چنجه-حوضانبارسیدی-حوض انبار سرخ کوه-حوض انبار خوجه-آب انبار بازار-آب انبار سادات-آب انبار استاد عبدالله آب انبار شور-آب انبار حسینیگی-آب انبار قلعه-آب انبار جوگی-آب انبار سردشت-خانه افراشته-خانه معزی-خانه مقدم-خانه راهی-خانه آزاد-خانه بدیعی-خانه رسایی-خانه طبسی-خانه کباری-خانه مجد الاشراف-خانه صدرالسادات (۱)-خانه صدرالسادات (۲)-گورستان خاموشی