تپه حصار دامغان
سمنان
تپه حصار دامغان
درباره جاذبه
تپه حصار در جنوب شهر دامغان در روستای حیدرآباد(دامغان) و در استان سمنان قرار گرفته است. قدمت تمدن پیش از تاریخ این تپه از هزارهٔ چهارم تا هزارهٔ اول پیش از میلاد میرسد. در تپهٔ حصار سه طبقهٔ متمایز مربوط به دوران پیش از تاریخ تشخیص داده شد که هر کدام از این سه طبقه نیز به تقسیمات کوچکتری طبقهبندی شدهاند. این محوطه باستانی دارای سه دوره اصلی فرهنگی از اواخر نوسنگی تا پایان عصر مفرغ است. از زمان کاوشهای اشمیت در تپه حصار این محوطه بهعنوان یکی از محوطههای مبنا برای شناسایی فرهنگهای همزمان در فلات مرکزی ایران مورد استناد باستانشناسان است. در سال 1355 هیئتی از باستانشناسان دانشگاه پنسیلوانیا، تورین ایتالیا و مرکز باستانشناسی ایران به سرپرستی رابرت دایسون و موریتزیو توزی کاوشهایی در تپه حصار انجام دادند. تپه حصار در هزارههای چهارم و سوم قبل از میلاد یکی از مراکز مهم تولیدی برای ساخت انواع اقلام صادراتی نظیر اشیای سنگی و فلزی در فلات ایران بوده است. قدیمیترین لایههای تپه حصار به اواسط هزاره پنجم قبل از میلاد بازمیگردد. استقرار در تپه حصار در ظاهر تا حدود 1700 قبل از میلاد بهطور پیوسته ادامه داشته است و پسازآن هیچگاه مورد سکونت قرار نگرفت. باوجوداین در دوره ساسانی ساختمانی بزرگ دارای گچبریهای زیبا در فاصله حدود 200 متری تپه حصار ساخته شد.تپه حصار دامغان دارای سه دوره حصار۱، حصار۲ و حصار ۳ می باشد . در تپه حصار 1 سفال خاکستری یا سیاه درخشان وجود دارد که نشانهٔ عصر آهن در ایران میباشد.در بین مردمان این دوره فلز کاری معمول بوده است این امر از اشیاء بدست آمده کاملاً مشخص است. مردمی که برای اولین بار ساکن این تپه شدند، شهرنشین و کار مهم آنها زراعت بود. گله داری نیز در این موقع معمول بود. مطابق آمار تهیه شده، مردگان به جانب مشرق یعنی مقابل طلوع آفتاب خوابانده شدهاند،از این رو معلوم میشود خورشید یکی از خدایان مهم این مردم به شمار میرفته که با ظهور ظروف سیاه رنگ این قاعده ترک شده و در کنار مردگان، اشیاء مختلفی از قبیل ظروف سفالی، آلات، ادوات برنزی و بعضی اوقات سلاحهای جنگی قرار دادهاند. در دورهٔ دوم و اوایل دوره سوم تعییرات شدیدی در رنگ، جنس، ساختمان ظروف و طرز به خاک سپردن مردگان حاصل شده است به گونهای که به نظر میرسد مردم دامغان در این موقع مورد هجوم خارجیان واقع شدهاند و چون ظروف سیاه رنگ دوره سوم شباهت کامل به ظروف پیش از تاریخ نواحی شمالی ایران دارد، میتوان چنین نتیجه گرفت که این هجوم از طرف شمال یعنی از جانب صحرای ترکمن به ایران شده است و هرچه به طرف جنوب نزدیک میشویم آثار ظروف سیاه رنگ مهاجمین کمتر دیده میشود.