تنگ بلاغی
فارس
تنگ بلاغی
درباره جاذبه
تنگ بلاغی در جنوب غربی مجموعه میراث جهانی پاسارگاد قرارگرفته که نزدیک به 18 کیلومتر طول دارد و به عنوان یکی از قدیمیترین گذرگاههای فارس به شمار می آید. در این تنگه رود پلوار جریان دارد که اهمیت تاریخی و طبیعی تنگه وابسته به همین جریان آبی میباشد. از نگاه طبیعی تنگ بلاغی پوشیده از درختان گوناگون و کهنسالی است که قدمت گونه ای از آنها همانند درخت بنه به چند هزار سال میرسد. این تنگه در دوران هخامنشی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و مراکز امپراطوری هخامنشیان را به یکدیگر متصل می ساخته است. این تنگه تا چندین سال پیش به عنوان یک شکارگاه مطرح بود و گونه های حیوانات و پرندگان وحشی در گوشه و کنار تنگه به چشم میخورد که اکنون کمتر اثری از آنهاست. همین ویژگیها موجب شده که تنگ بلاغی از گذسته دور تاکنون مورد توجه انسانها قرار گیرد. در مورد نام این تنگ باید گفت، کلمه بلاغی یک کلمه ترکی و به معنای سر چشمه یا چشمه است که مردم این منطقه در روزگاران گذشته بر آن نام نهاده اند. از این دره رودخانه پلوار (بلاغی یا سیوند) که سرچشمه آن در کنار روستایی به نام قصر یعقوب در حدود50 کیلومتری شمال پاسارگاد سرچشمه میگیرد و پس از گذر از تنگ بلاغی، دشت سعادتشهر، سیوند و جلگه مرودشت در جنوب شهرستان مرودشت به رودخانه کر میپیوندد. رودخانه بلاغی (سیوند) از وسط تنگ بلاغی میگذرد و این دره را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم کرده است. وجود این رودخانه که در کتاب فارسنامه ابن بلخی مورخ قرن چهارم هجری به نام پلوار معروف است. بررسی باستان شناسی که طی چند سال گذشته انجام گرفت نزدیک به 140 محوطه و اثر از دوره های مختلف را معرفی کرد که قدمت گونه ای از آثار شناسایی شده در تنگه مربوط به دوره فرا پارینه سنگی است. از دوره های دیگر نیز محوطه ها و آثاری شناسایی شده که دارای اهمیت فراوانی می باشند، همانند دوره نو سنگی، آغاز روستا نشینی (جری، مشکی، باکون) و دوره های تاریخی هخامنشی، اشکانی، ساسانی و دوره اسلامی تا کنون. تعدادی از این محوطه ها پیش از آبگیری سد سیوند مورد کاوش باستان شناسی قرار گرفتند که آثار ارزشمندی از محوطه های کاوش شده بدست آمد. از جمله چندین محوطه دوره پیش از تاریخ (باکون) کاوش شد که کوره سفال پزی، بقایای معماری، تدفین، ظروف سفالی و تعدادی اشیاء سنگی و گلی ازجمله آثار بدست آمده از این محوطه ها بودند. آثار بدست آمده از این محوطه. نزدیک به 7000 سال قدمت داشتند که کوره های سفال پزی و تدفینهای یافته شده در محوطه ها از مهمترین یافته های باستان شناسی ایران و جهان به شمار می آیند. بر اساس بررسی های صورت گرفته در تنگ بلاغی (از پوزه کوه کوچکک در شمال تا روستای رحمت آباد در جنوب تنگ بلاغی) تاکنون بیش از 140 اثر باستانی از دوره پیش از تاریخ تا دوره اسلامی شناسایی شده است. اگرچه بیشتر قسمتهای تنگ بلاغی دارای نام محلی بود ولی به دلیل کثرت آثار، بیشتر محوطه ها با شماره نام گذاری شدند.تاکنون بر اساس بررسیهای انجام شده در تنگ بلاغی آثار متعددی از دوره پیش از تاریخ تا دوره اسلامی در تنگ بلاغی شناسایی شده است. که هریک را بر اساس قدمت آنها مورد بررسی باستان شناسی قرارخواهیم داد. آثار دوره میانی پارینه سنگی در بستر رودخانه پلوار و دره های کوچک در کوه های تنگ بلاغی ، مایکل روزنبرگ در بررسی هایی که در دشت مرودشت خصوصاً حوزه رودخانه کَر انجام داده از شناسایی 328 محوطه باز با تک یافته هایی از دوره میانی پارینه سنگی نام می برد که در آنها فقط یک عدد ابزار سنگی پیدا شده است که بر اساس مطالعات انجام شده این دست افزارها احتمالاً دارای قدمتی بین 250000 هزار سال تا 40000 هزار سال هستند. در حوزه رودخانه پلوار(سیوند) که شاخه ای از رود کر است و همچنین در دره های مجاور تک یافته های از این دوران بدست آمد. در کل برخی آثار کشف شده عبارتند از : مهر سنگی قهوهای رنگ ۵۵۰۰ ساله با نقوش افقی به اندازه دایره با قطر دو سانتیمتر خمره ذخیره آذوقه (کوزهٔ سفالی ۱۲۰ کیلویی) بیش از ۷ کیلومتر مرز سنگی مربوط به دوران اشکانی دو اسکلت دفن شده به همراه اشیاء در گور کارگاه شراب سازی کارگاه سفال سازی ۷۵۰۰ ساله محوطه باستانی ۷۰۰۰ ساله یک روستای هخامنشی با دیوارهای دفاعی و لولههای سفالی دفع فاضلاب گورستان ۶۰۰۰ ساله یک گورستان کلان سنگی ساسانی بقایای دوران ایلامی حوض ساخته شده از لاشه سنگ با اندود گچ