یخچال خشتی میبد

درباره جاذبه

یخچال خشتی شهرستان میبد بنایی قدیمی مخصوص ساخت و نگهداری یخ بوده است و با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه یکی از نشانه‌های تمدن مردم این منطقه به شمار می‌رود. دیوارهای شرقی و غربی و جنوبی آن در زمستان سایه سار سردی در محوطه شمالی یخچال فراهم می‌ساخته است. در شب‎‎های چله با انداختن آب قنات به حوض پهناور و کم عمق آن محوطه و تکرار این کار در شب‎های متوالی قطعات بزرگ یخ ساخته می‎‎شده و پس از شکسته شدن به مخزن یخ در زیر گنبد یخچال منتقل می‎‎شده است. گنبد خشتی بزرگ، یخ‎های انباشته را نگه می‎‎داشته که در تابستان از آن برای استفاده کاروانیان و مردم بهره‌برداری می‎‎کردند. محوطه یخبند یخچال میبد حوض گلی و کم عمق تقریبا 0.5 متر به مساحت تقریبی هشت هزار متر مربع است و دیوارهای بلند سایه انداز با ضخامت دو متر و ارتفاع ۸ متر در سه جهت جنوبی (با طول ۴۲ متر)، شرقی و غربی با طول ۲۰ متر قرار دارند. سطح قاعده دایره‌ای گنبد یخچال خشتی میبد حدود ۳۰۰ متر مربع و ارتفاع گنبد تقریبا ۱۵ متر است. پهنای دیوار خشتی گنبد از بالا به پایین به طرز ماهرانه‌ای کم می شود. یخچال گنبدی میبد، نمونه‌ای از سازه‌های سنتی و سازگار با زیست بوم ایران است که در نوع خود بهترین و بزرگترین نمونه از این دست به شمار می‌رود. از نکات بسیار مهم در طراحی و کاربری یخچال خشتی میبد، همخوانی و هماهنگی آن با زیست بوم منطقه است که در شمار سازه‎‎های «سبز» محسوب می‌شد. روش تهیه یخ به‌ این صورت بود که در طول شب‌های سرد چله زمستان، آب نهر یا قنات را از مسیر آبروها به حوض یخ‌ بند هدایت می‌کردند تا اینکه یخی ضخیم، فشرده و چند لایه در یخ بند‌ها تشکیل شود. پس از تشکیل یخ، آن‌ را شکسته و در پاچال می‌ریختند و در بین تکه‌‎‎های یخ، آب می‌پاشیدند تا فشرده شود و این‌کار باعث می‌شد تا دیرتر ذوب شود.

امکانات رفاهی

مکان‌های نزدیک