
بوشهر
گور دختر آرامگاهی سنگی از دورهٔ هخامنشیان است که در در دشت «میانکوهی پشت پَر» شهرستان دشتستان قرار دارد و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. احتمال دارد که این بنا آرامگاه کوروش کوچک، چیشپیش، آتوسا، ماندانا، یا خواهر کوروش بزرگ باشد. شاپور شهبازی (باستانشناس، تاریخنگار)معتقد بود که این بنا آرامگاه کوروش کوچک است. این آرامگاه به سبک آرامگاه کوروش بزرگ اما در اندازه کوچکتر ساخته شدهاست و دارای سقفی شبیه آرامگاه کوروش بزرگ است.باستان شناسان تأیید کردهاند که این اثر متعلق به سال ۶۰۰ پیش از میلاد، دوره هخامنشیان است. کل بنا از ۲۴ قطعه سنگ در ابعاد مختلف ساخته و بوسیله بستهای دم چلچلهای به یکدیگر متصل شدهاند. در ساخت این بنا مانند دیگر سازههای ساخته شده توسط معماران هخامنشی هیچگونه ملاتی به کار نرفتهاست. بر بالای این مقبره قسمتی فرو رفتگی شبیه به یک قاب وجود دارد که احتمالاً جایگاه قرار گرفتن کتیبهای مربوط به آن بودهاست. ارتفاع واقعی بنا چهارونیم متر است و در درون اتاقک بنا حوضچهٔ کوچکی وجود دارد. گور دختر را ابتدا باستانشناس بلژیکی لویی واندنبرگ (به فرانسوی: Louis Vanden Berghe) در سال ۱۳۳۹ خورشیدی کشف کرد. واندنبرگ خود معتقد بود گور دختر قبر چیش پیش یا کوروش یکم (جد کوروش کبیر) است اما سپس علیرضا شاپور شهبازی، از باستانشناسان بزرگ ایران، آن را آرامگاه کوروش کوچک دانست. گمانهها در مورد این بنا فراوان است. آرامگاه ماندانا مادر کوروش یا آتوسا دختر کوروش و شهبانوی هخامنشی برخی دیگر از گمانهها دربارهٔ این بنا هستند. گور دختر در سال ۱۳۷۶ با شماره ۱۸۹۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. برای رسیدن به این محل در فاصله 2 کیلومتری جنوب تنگ ارم نیز جادهای آسفالته از راه اصلی جدا میشود که باید وارد این جاده فرعی شد و به راه خود ادامه داد و پس از عبور از روستاهای «آقا میراحمد» و «کفتارو» به گردنهای طولانی به نام «گردنه تخته» میرسیم که با سر بالاییها و شیبهای تند خود به جانب دشت پشت پر کشیده شده است موقعیت جغرافیایی ثبت دشه روی نقشه حدودی ست.