
رم
ساخت کولوسئوم در زمان امپراتور Vespasian در سال 72 بعد از میلاد آغاز شد و در سال 80 بعد از میلاد و در زمان جانشینش Titus تکمیل گردید. در زمان سلطنت Domitian اصلاحات دیگری بر روی این سازه منحصر به فرد در رم انجام شد. این سه امپراتور به عنوان سلسله Flavian شناخته میشوند و این آمفی تئاتر در نام لاتین خود (Amphitheatrum Flavium) با نام خانوادگی این پادشاهان (Flavius) نام گذاری شده است. امپراتورهای سلسله Flavian بعد از پادشاهی نرو (Nero) به حکومت روم رسیدند. Vespasian دستور داد که کولوسئوم را در محل قصر نرو بسازند تا خود را متمایز از آن پادشاه ستمگر نشان دهد. هدف او این بود که بتواند به واسطه راه انداختن نبردهای مرگبار گلادیاتورها و حیوانات وحشی، بین عوام محبوبیت به دست آورد. کشتارها در این مکان تاریخی رم فوقالعاده وسیع بود؛ در مدت برگزاری نبردها در کولوسئوم چندین هزار حیوان وحشی کشته شدند. برخی این کار پادشاه را حرکتی پوپولیستی دانستند که میخواست مردم را به این قسمت از رم بکشاند و پراکندگی جمعیت را بهبود ببخشد، به بیانی دیگر حرکتی نمادین از امپراطور بود تا توجه مردم را به خود جلب نماید، اما در واقع مردم بیشتر به این تماشاخانه می آمدند تا امپراتور را از فاصله نزدیکتر ببینند. امپراطور وسپاسیان به راحتی هزینه ساخت کولوسئوم را از غنائمی که از محاصره معبد اورشلیم به دست آورده بود تامین نمود و برای تامین هزینه ساخت آمفی تئاتر از مردم کمکی نگرفت.این بنا آنقدر عظیم بوده که ظرفیت 50000 تا 80000 نفر را داشته است. شامل سه طبقه اصلی و یک طبقه زیر شیروانی میباشد که هرکدام ویژگیهای خاص خودشان را دارند. معماری این بنا برگرفته از یونان است، اما در واقع تلفیقی از سبکهای گوناگون معماری میباشد، طبقه اول آن دارای ستونهایی به سبک دوریکا، طبقه دوم ستونهایی به سبک ایونیک و طبقه سوم هم ستون هایش به سبک قرنتی (که شباهت زیادی به کلاسیک دارد) میباشد. بنای عظیم کولوسئوم نه تنها نمونهای کامل از معماری رم بلکه یکی از شاهکارهای هنر معماری جهان هم محسوب می شود. این بنا حاصل هنرنمایی بتون، سنگ آهک، آجر و خاک می باشد. ظاهر این بنا بیضی شکل بده، قطر بلند آن 189 متر و قطر کوچکش 156 متر میباشد و مساحت کامل زیر بنای کولوسئوم 24 هزار متر است، دور تا دورش دیوارهایی عظیم به ارتفاع 14 متر کشیده شده که حدودا 545 متر محیط آن ها می شود. در نگاه کلی بنای کولوسئوم، غول پیکر، ولی در عین حال زیبا و با ظرافت است. کف محل نبرد در کولوسئوم 83 متر طول و 48 متر عرض داشت و با چوب ساخته شده بود. این سطح با شن پوشیده میشد. زمانهایی بوده است که پشت سر هم نبرد در این محل در جریان بوده؛ زمین آن قدر با خون پوشیده میشده است که مجبور میشدند یک لایه شن جدید روی زمین بریزند. این کف چوبی مدتها است که نابود شده است. شما هم اکنون میتوانید سرداب زیر محل نبرد را ببینید: یک هزار توی دو طبقه زیرزمینی بزرگ، تشکیل شده از تونلهایی که اتاقهای تمرین گلادیاتورها، قفسهای نگهداری حیوانات وحشی و اتاقهای انبار وسایل را در خود جای داده است. دور تا دور محل نبرد را دیوارهایی با ارتفاع 5 متری احاطه کرده اند و با پشت سر گذاشتن این دیوارها به محل نشستن تماشاگران می رسیم که به صورت پلکانی ساخته شده اند.فقط در دیوار های بیرونی این بنا 100000 متر مکعب سنگ تراورتن و 300 بست آهنین استفاده شده هر چند که امروز بخش زیادی از این بنا تخریب شده است اما در قسمت شمالی، دیوارهایی وجود دارند که نسبتا سالم مانده اند و در مرمتِ قرن 19 بازسازی شدهاند.این آمفی تئاتر ورودیهای بسیاری دارد و به دلیل ازدیاد آنها دیوارهایش بیشتر شبیه به ستون دیده میشوند، کولوسئوم در مجموع 80 در ورودی دارد، یکی از عجایبش هم همین است که تماشاگران از هر دری که وارد میشدند میتوانستند به راحتی در دالان و گذرگاههای پر پیچ و خم، راهشان را پیدا کنند و به راحتی به جایگاه مورد نظرشان برسند. با استفاده از پلکان هم می توان از هر طبقه به طبقه بعدی رفت.با کمی دقت می توان فهمید که در ساخت این بنا ظرفیت بالا و عبور و مرور سریع تماشاگران پیش و پس از مسابقات از اولویت های ساخت کولوسئوم بوده است، تماشاگران حق ورود از همه ی درب های تماشاخانه به جز درب ورودی اصلی کدر کولوسئوم جایگاه امپراطور مجزا بود و صندلیهایی که در طبقات بالا قرار داشتند متعلق به شوالیهها و سناتورهای رم بوده اند و طبقه زیرین آن ها محل نشستن عوام بوده است. قسمت عوام نشین بنا به دو بخش بالایی و پایینی تقسیم شده بود که مردمان ثروتمند در قسمت پایینی و مردمان فقیر در قسمت بالایی می نشستند. مکان نشستن برخی طبقات اجتماعی هم در کولوسئوم خاص بود برای مثال دانش آموزان، تحصیل کرده ها و استادانشان، سربازان امپراطور که در دوران مرخصی به سر میبردند، کاتبان، قاصدان، کشیش و … باستان شناسان از بررسی این صندلیها به اطلاعات بسیار ارزشمندی درباره طبقات اجتماعی پی بردهاند.قسمت دیگری که در بررسی جایگاهها مورد توجه است مکان نشستن گلادیاتورهای قهرمانان میباشد که صندلیهایی از جنس چوب و حکاکی شده داشته است، اما متاسفانه امروزه اثری از این صندلی ها نیست. در این قسمت 40 عدد پنجره ی کوچک مستطیل شکل وجود دارد و آثار دیوار کوب ها و بندگاه ها هنوز هم روی دیوارهای این طبقه مشخص است، این دیوار کوب ها برای محکم نگاه داشتن تیرک هایی که سایبان آمفی تئاتر را حمل میکردند، استفاده میشده است. سرداب بخش دیگری از کولوسئوم است که در نقشه اولیه تماشاخانه نبود و پس از اتمام کار به دستور امپراطور اضافه شده است. کف سرداب از جنس سنگ ریزه و ماسه شاخته شده و محل نگهداری حیوانات وحشی بوده است. در سرداب کولوسئوم سلول هایی هم وجود داشت که بردگانی که باید به جنگ حیوانات می رفتند در آن ها زندانی میشدند. در سرداب چند قرقره ی فلزی هم یافت شده است که احتمالا برای انتقال آب از قنات های اطراف بوده است. برخی هم عقیده دارند توسط این قرقره ها به حیوانات و گلادیاتور ها آب و غذا می رساندند. تعداد دقیق ستون های کولوسئوم مشخص نیست اما واضح است که در طبقات مختلف این سازه عظیم تعداد زیادی ستون مربع شکل برای استحکام طبقات وجود داشته که هر یک سبک های معماری مخصوص به خود داشته اند. برای سهولت دسترسی تماشاگران به محل نشستنشان دالان هایی زیبا و گنبدی شکل دور تا دور بنا ساخته شده بودند. تعداد زیادی از این دالان ها تا به امروز باقی هستند و در معرض دید عموم قرار دارند. دالان های تو در تو از جنس آجر و گِل ساخته شده اند و به سبک معماری کلاسیک یونان طراحی شده اند.از جذابیت های دیگر کولوسئوم این است که برای سیر کردن حیواناتی که در این دالان ها زندانی بودند گیاهان زیادی را در اطراف آمفی تئاتر می کاشتند، به صورتی که امروزه تخمین می زنند 420 گونه ی گیاهی مختلف به این منظور کاشته شده است که بسیاری از آن ها دیگر وجود ندارند و منقرض شده اند.تعداد زیادی در ورودی برای تماشاگران ساخته شده است هر کدام از این درها هم برای خود نامی داشتند، به عنوان مثال دو خروجی برای گلادیاتورها در نظر گرفته شده بود که یکی از آن ها پورتا لیبیتینا (Porta Libitina) نام داشت که نام خدای الهه مرگ رم است که جنازه گلادیاتورهایی که در نبرد مغلوب و جانشان را از دست می دادند را از این در خارج می کردند و خروجی دیگر (Sanivivaria) که مخصوص گلادیاتورهای پیروز بود و دو ورودی هم مخصوص امپراطورها بود. ه در شمال این بنا بود را داشتند. این ورودی مخصوص امپراطور و همراهانش بوده است، این ورودی کاملا محصور و با گچ بری های زیبا تزیین شده بود که متاسفانه امروز اثری از آن گچبریها باقی نیست. به واسطه معماری شاهکار این بنا ورود و خروج جمعیت به سرعت انجام میشده است.آخرین نبردهای گلادیاتورها به سال 435 میلادی و همچنین آخرین شکار حیوانات به سال 523 میلادی بازمیگردد. این توقف به دلیل هزینههای بالا برای فراهم کردن و نگهداری حیوانات و گلادیاتورها بوده است. این مکان تا اوایل قرون وسطی بسته بود و پس از بازگشایی مجدد، از آن به عنوان مکانی برای کارگاه های آموزشی ، تعلیم فرامین دینی و زیارتگاه مسیحیان استفاده میکردند . امروزه هنوز هم از آن بعنوان زیارتگاه کاتولیکی ها استفاده میشود که روزهای جمعه همراه با پاپ به آنجا میروند . مکان این بنا در محلی صاف در ته یک دره ی کم شیب بوده و از میان آن یک جریان آب عبور میکرده است به همین دلیل در حدود دو قرن انبوه زیادی از جمعیت روم در آنجا ساکن بودند.به طور کلی مسیحیان، کولوسئوم را به عنوان محلی می شناسند که تعداد زیادی از مومنانشان در آن به شهادت رسیده یا مورد آزار و اذیت امپراطوری رم قرار گرفته اند، برخی هم عقیده دارند تنها این تماشاخانه نیست که مقدس است بلکه تمامی رم آغشته به خون شهدای مسیحیت می باشد و باید مقدس به شمار آید.همچنین این مکان به عنوان محل مجرمان نیز معروف است، آن ها عقیده دارند که افراد زیادی در این محل شاهد مرگ دیگران بوده و از آن لذت برده اند و این یک جرم به حساب می آید و بی احترامی به پروردگار می باشد.در کولوسئوم برخی مواقع پیکر گلادیاتور کشته شده خوراک شیران درنده می شد که مسیحیان این کار را بسیار ناشایست و مخالف دستورات مسیح می دانند.زمینِ این تماشاخانه آن قدر برای بزرگان مسیحیت ارزشمند است که پاپ پیوس سوم دستور داد تمام شن ریزه هایی که در کف کولوسئوم ریخته شده به دلیل این که آغشته به خون شهدا می باشد، نباید زیر پا باشد. ساعت بازدید : از 8:30 صبح الی 6 بعد از ظهر