
خراسان رضوی
دره کشف رود در برگیرنده رودخانه کشفرود است که با جهت شمال غربى – جنوب شرقى به طول تقریبى ۲۴۰ کیلومتر، از بلندىهاى هزارمسجد و بینالود در حدود ۷۵ کیلومترى شمال غربى مشهد سرچشمه مىگیرد، در این دره جریان مىیابد. این دره به وسیله مجموعهاى از تپهها که در ۲۰ کیلومترى جنوب شرق قوچان قرار گرفتهاند، از دره اترک جدا مىگردد.رودخانه کشف رود از شمال مشهد می گذرد و اعتبار تاریخی بسیاری دارد. خط سیر این رود، راه بازرگانی بسیار بزرگی بوده که مرو، هندوستان و چین را به بین النهرین متصل می ساخته و آثار تاریخی معتبری که برحاشیه کشف رود هنوز پا برجاست، گواهی بر اهمیت این رهگذر بزرگ است. به عنوان نمونه می توانیم شهر توس اشاره کرد که در حاشیه رود قرار دارد.ریانهاى متعددى از ارتفاعات بینالود و هزارمسجد سرازیر مىشوند و کشفرود را تغذیه مىکنند. این رودخانهها در قسمت شمالى، عموماً دائمى هستند، منتهى به دلیل استفاده کشاورزى بیش از حدى که در قسمت علیاى درههاى فرعى از آنها به عمل مىآید، هرچه به دشتها نزدیک مىشوند به تدریج کمآبتر مىشوند؛ به طورى که غالباً آب آنها قبل از این که به مقصود اصلى و طبیعى خود، یعنى بستر کشفرود برسند، خشک مىشود. حوضه کشف رود، به خاطر شرایط مناسب طبیعی، از پیش از اسلام به عنوان یکی از مناطق مورد توجه برای سکونت درخراسان به حساب می آمد. این منطقه ابتدا مسکن اقوام غیر آریایی بود.دره کشفرود که پرجمعیتترین ناحیه خراسان است، و در حدود ۹۰۰ روستا در این دره و اطراف شعبههاى آن قرار دارند، همچنین پاییز مناسبى را براى بسیارى از کوچنشینان و نیمه کوچنشینان و سایر دامداران خراسان شمالى به وجود مىآورد. در پاییز، یعنى فصلى که در طول آن دامداران غذاهاى مکمل را براى گلههاىشان در همین درهها بهدست مىآورند، بهخصوص در این نقاط مدتها چادر مىزنند و به رمهگردانى مشغول مىشوند. این درهها نه تنها مراکز اصلى کشاورزى ناحیه هستند، بلکه تأمینکننده منابع عظیمى از نیازهاى دامى براى دامداران سنتى این ناحیه از استان خراسان مىباشند. در 130 کیلومتری مشهد نزدیک روستای بقبقو در بستر خشک کشف رود، شواهدی از انسان دوره پارینه سنگی قدیم کشف شده است. علاوه بر ابزار سنگی، قطعات آرواره و استخوان انسانی متعلق به یک میلیون تا 800 هزار سال پیش از این ناحیه به دست آمده که در موزه ملی ایران نگه داری می شود.