کربلا
نخل مریم، عبارت از نخلی است که چون حضرت مریم (ع) در زمان تولد عیسی (ع) از درد زا، بی قرار شد، در صحرا زیر درخت خرمایی که خشک بود رفت و از برکت آن عفیفه، درخت مزبور سبز شد. در دیوار جنوبی بالاسر و به فاصله تقریبی دو متر تا ضریح مطهر، محرابی به نام نخل مریم قرار داشت. این محراب نشانی از محل نخل خرمایی بود که حضرت مریم در حین ولادت حضرت عیسی، در آنجا مستقر شد. همان مکان دورافتادهای که قرآن کریم در آیات 22-25 سوره مبارکه مریم بدان اشاره کرده است: پس [مریم] به او [عیسی] آبستن شد و با او به مکان دورافتادهای پناه جست. تا درد زایمان، او را به سوی تنه درخت خرمایی کشانید. گفت: «ای کاش پیش از این مرده بودم و یکسر فراموش شده بودم. پس، از زیر [پای] او [فرشتهای] وی را ندا داد که غم مدار؛ پروردگارت زیر [پای] تو چشمه آبی پدید آورده است و تنه درخت خرما را به طرف خود [بگیر] و بتکان تا بر تو خرمای تازه فرو ریزد. تا پیش از سال 1947 میلادی در سمت جنوب غربی حرم مطهر سیدالشهداء (علیه السلام) جایی که در بالای سر ضریح مطهر قرار میگیرد را محل نخل مریم مینامیدند که در آن جا محرابی بود که با سنگهای روشن مرمرین به سان آینه آذین یافته بود. همچنین در داخل آن محراب قطعه سنگ سیاهی دایره شکل و به قطر تقریبی 40 سانتی متر وجود داشت که در حفاریهای دهه های پیشین در حرم مطهر به آن دست یافته و تنها برای برکت و تیمّن آن را در وسط محراب نصب کرده بودند. مردم برای شفا از این سنگ تبرک می جستدند و مخصوصاً برای رهایی از کمر درد بدان رجوع مینمودند. این محراب و نقش و نوشته های آن، در سال 1947 میلادی از میان رفت و امروزه دیگر اثری از آن نیست.