
گیلان
آرامگاه محمد میرزا قوانلو ملقب به کاشف السلطنه (موزه تاریخ چای لاهیجان) مربوط به دوره معاصر است و در لاهیجان، خیابان کاشف شرقی نرسیده به سراه کشاورزی واقع شده است. این اثر در تاریخ ۲۶ آبان ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.موزه لاهیجان یکی از جاذبههای گردشگری شهرستان لاهیجان است که ابتدا به عنوان مقبره کاشف السلطنه مورد بازدید قرار میگرفت، با تکمیل ساختمان نیمه کاره مجاور آرامگاه و از سال ۱۳۷۵ به عنوان موزه تاریخ چای ایران مورد بهرهبرداری قرار گرفت. این موزه از یک سالن اصلی دو طبقه، یک برج و دو فضای اداری شمالی و جنوبی تشکیل شده است. طبقه همکف از سالن اصلی بنا، به اسناد و مدارک مرحوم کاشف السلطنه و وسایل مربوط به چای و چاینوشی اختصاص داده شده و طبقه دوم بنا را ویترینها و اقلام مردم شناسی تشکیل میدهند.موزه تاریخ چای ایران در شهرستان لاهیجان تنها موزه تخصصی چای در کشور است که صنعت چای ایران را از ابتدای ورود به کشور تا وضعیت فعلی اش به مخاطبان معرفی میکند. مزار کاشف السلطنه روی تپهای از چای که توسط وی در سال ۱۳۰۷ شمسی خریداری شده بود جای دارد، ابتدا بنا به وصیت کاشفالسلطنه مزار وی که از مرمر سیاه بود بدون سقف و حفاظ و در میان بوتههای چای قرار داشت اما اندکی بعد مقرر شد که دو درصد درآمد چای به ساخت مقبرهای درخور شأن او اختصاص یابد.بنای مزار « پدر چای ایران » به سبک معماری غربی طراحی و ساخته شده است بدین ترتیب از سال ۱۳۳۵ شمسی بنای فعلی به سبک معماری غربی تهیه و به همت « انجمن آثار ملی » به شکل کنونی با اسکلتی از بتن مسلح و نمای سنگ تیشهای طوسی رنگ با زیربنای ۵۱۲ متر مربع ساخته شد. موزه تاریخ چای ایران در شهرستان لاهیجان تنها موزه تخصصی چای در کشور است که صنعت چای ایران را از ابتدای ورود به کشور تا وضعیت فعلی اش به مخاطبان معرفی میکند.مزار کاشف السلطنه روی تپهای از چای که توسط وی در سال ۱۳۰۷ شمسی خریداری شده بود جای دارد، ابتدا بنا به وصیت کاشفالسلطنه مزار وی که از مرمر سیاه بود بدون سقف و حفاظ و در میان بوتههای چای قرار داشت اما اندکی بعد مقرر شد که دو درصد درآمد چای به ساخت مقبرهای درخور شأن او اختصاص یابد. بنای مزار « پدر چای ایران » به سبک معماری غربی طراحی و ساخته شده است بدین ترتیب از سال ۱۳۳۵ شمسی بنای فعلی به سبک معماری غربی تهیه و به همت « انجمن آثار ملی » به شکل کنونی با اسکلتی از بتن مسلح و نمای سنگ تیشهای طوسی رنگ با زیربنای ۵۱۲ متر مربع ساخته شد.تالار اصلی توسط یک طبقه چوبی به دو بخش فوقانی و تحتانی تقسیم و در ابتدای تالار دو پلکان چوبی با حالتی نیمه دوار به طبقه دوم منتهی می شود.در جانب دیگر تالار در طبقه همکف، پلکانی سنگی به مقبره کاشفالسلطنه راه مییابد، طبقهبندی تالار با نمایی چوبی به موازات ستون های شش گانه داخلی انجام شده است.کاشف السلطنه اولین کسی بود که چایکاری را در ایران، وظیفه همت خود دانسته و تمام عمر علاوه بر خدمات عمده که بر دولت و ملت نموده با نهایت سعی دراین راه کوشیده و مجددا برای توسعه کشت چای در سن ۶۵ سالگی مأمور به هند و چین و ژاپن شده و در مراجعت از راه بوشهر سرانجام در سال ۱۳۰۸ ه.ش در حالی که تجربیات تازه ای از تولید چای به دست آورده بود و در راه بوشهر در یک حادثه رانندگی کشته شد. اولین کارخانه چای کشور به پیشنهاد کاشف السلطنه در مجلس تصویب شد، او کتابی هم تحت عنوان رساله دستورالعمل زراعت چای را به چاپ رساند.