
آذربایجان غربی
مراکان یکی از مناطق چهارگانه حفاظت شده حیاتوحش ایران است که در شمالغربی کشور قرار دارد. منطقه حفاظت شده مراکان در حوزه شهرستان خوی واقع شده و غرب، جنوب و جنوب غرب شهر جلفا را تشکیل میدهد. مرز شمالی این منطقه رودخانه مرزی ارس و جمهوری آذربایجان میباشد.این منطقه از شمال به رودخانه ارس، از جنوب به دشت فرسایشی رودخانه قطور چای، از غرب به دشتهای کشاورزی قره ضیاالدین و از شرق به جاده اصلی که از جلفا منشعب شده و به سمت جنوب ادامه مییابد در امتداد خط لوله گاز محدود میشود و سد ارس در بخش شمال غربی منطقه واقع شده است. حداقل ارتفاع منطقه ۷۲۰ متر در بخش شرقی و حداکثر ارتفاع منطقه ۲۱۰۰ متر در ارتفاعات کلیسای سنت استپانوس قرار دارد. به طور کلی دورتادور منطقه حالت دشت و تپه ماهور بوده و ارتفاعات منطقه در بخش میانی آن قرار دارد. مراکان دارای گونههای جانوری و گیاهی بسیار نادر و متعددی است.منطقه حفاظت شده مراکان به علت دارا بودن زیستگاههای مختلف از تنوع گونههای جانوری برخوردار بوده و با تأثیرپذیری از محیط اطراف خود و به دلیل داشتن ارتفاعات، صخرهها، دشتها و تپه ماهورهای متعدد با پوشش گیاهی متنوع استپی، به صورت یک مجموعه ارزشمند از حیات جانوری در شمال غربی کشور درآمده است. گونههای بارز علفخواران بزرگ جثه منطقه حفاظت شده مراکان شامل قوچ و میش ارمنی، کل و بز میباشد. همچنین گونههایی مثل گرگ، خرگوش، سیاهگوش و … نیز در منطقه مشاهده میشود. از نظر پوشش گیاهی میتوان به گونههایی مثل پوا، آگروپیرون، گون، چوبک، کلاه میرحسن، میخک، انواع لگومینوز و همچنین تعداد کمی درختچه از نوع تنگرس، شیرخشت، گلابی وحشی اشاره نمود. برای حمایت و حفاظت از تنوع زیستی در این منطقه حفاظت شده، چند پاسگاه محیط بانی دایر شده است. مراکز حفاظتی موجود در منطقه حفاظت شده مراکان شامل پاسگاه محیط بانی قوچعلی کندی (مرز جنوب شرقی)، پاسگاه محیط بانی گلفرج (داخل منطقه، شرق)، پاسگاه محیط بانی جلفا (مرز شرقی)، پاسگاه محیط بانی دودای (داخل منطقه، مرکز)، پاسگاه محیط بانی تاج خاتون (غرب) و پاسگاه سرمحیطبانی مراکان (جنوب) میباشد. در حال حاضر منطقه حفاظت شده مراکان با حدود ۴۰ سال سابقه حفاظت قانونی یکی از قدیمیترین مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست کشور به شمار میرود.