
اصفهان
مناره ساربان در شمال محله جوباره (بخش یهودینشین اصفهان) واقع شدهاست و از زیباترین منارههای عهد سلجوقی میباشد که دارای تزئینات آجری و کاشی کاری است و در سده ششم هجری، میان سالهای ۵۲۵ و ۵۵۰ هجری قمری، ساخته شده است.مناره حدود ۴۸ متر بلندی دارد و دارای ۱۳۵ پله است.از بلندای آن درون و پیرامون شهر به خوبی مشاهده میشود و معرف سبک خالص معماری دوران سلجوقی شهر تاریخی اصفهان در مجموعه آثار تاریخی آن دورهاست.این مناره دارای سه رشته سنگنبشته به خط کوفی بر زمینه کاشی است. طراحی متنوع، بدنه بیرونی این مناره آن را به هفت بخش متفاوت تقسیم بندی می کند.بخش اول آن آجر چینی سادهاست. بخشهای دوم و سوم آن دارای تزیینات عالی آجری میباشد. بخش چهارم آن تاج اول منارهاست که مقرنسهای آجری توأم با کاشی فیروزهای دارد و بسیار جالب و پر حالت است. بخش پنجم آن تزیینات آجری است. بخش ششم آن تاج دوم منارهاست و بخش هفتم آن تارُک مناره است. در قاعده دو تاج این مناره دو کتیبه بسیار زیبا از بهترین رنگ فیروزهای کاشی دیده و خوانده میشود. سه کتیبه موجود در مناره ساربان با خط کوفی نوشته شده اند. کتیبه اول که با کاشی های آبی رنگ ساخته شده شامل عبارات مذهبی است. دومین کتیبه که آن نیز به کاشی آبی مزین است، آیه ۳۳ از سوره فصلت آمده است. سومین کتیبه به خط کوفی مربع با آجر تراشیده بر زمینه ای از کاشی های آبی ساخته شده و در آن از پیامبر (ص) و خلفای راشدین یاد شده است. این مناره به دلیل نشست نامتقارن در پایههای آن حدود هشت درجه به سمت جنوب شرقی از امتداد قائم منحرف شده است. این نشست نامتقارن میتواند به دلیل اختلالات موجود در شالودهٔ آن یا به دلیل تغییرات متوالی در سطح تراز ایستایی در سفره آب زیرزمینی یا استفاده از چاهکهای آب منازل اطراف باشد.