مقبره پیر پالان دوز
خراسان رضوی
مقبره پیر پالان دوز
درباره جاذبه
آرامگاه پیر پالاندوز یکی از بناهای دوره صفوی و مقبره یکی از عرفا و صوفیان نامدار سلسله ذهبیه است.بنای اولیه آرامگاه پیر پالاندوز در زمان شاه محمد خدابنده صفوی (پدر شاه عباس صفوی،فردی نابینا بود) به سعی قنبر علی بن خواجه حسین در سال ۹۸۵ قمری ساخته شده است. مقبره منسوب به شیخ محمد مقتدی کارندهی (کاردهی) از عرفای شیعه مذهب ذهبیه، مشهور به پیر پالاندوز است که در قریه کارده مشهد به دنیا آمد و در شهر مشهد خانقاهی بر پا ساخت. وی اگرچه از شیخهای سلسله ذهبیه بوده، اما برای امرار معاش پالاندوزی میکرده است. از وی قرآن هفت سورهای بر جای مانده که به خط ثلث نوشته شده است. بقعه پیر پالاندوز در سالهای اخیر به طور کامل بازسازی شده و مشتمل بر درگاه ورودی، رواقها و فضاهای طرفین، صحن و فضای اصلی مقبره است. نمای دیوارهای بیرونی با طاقنماها، قاب، لچکی و کاشیکاری زیبا آراسته و درون آن با نقشهای هندسی و ترنج مزین شده است.مقبره پیر پالاندوز در قسمت شمال شرقی مجموعه حرم حضرت رضا (ع) قرار دارد و شامل بنایی چهارگوش با گنبدی بر فراز آن، و ایوانی آجری در مقابل است. در داخل بقعه، شاهنشینی است که در بالای آن، یزدیبندیهایی اجرا شده که در اصل دارای نقاشی بوده و به داخل بقعه جلوه خاصی میبخشیده است. بدنههای بنا، از دوران صفویه، دارای تزئینات نقاشی بوده که بر اثر گذشت زمان و نفوذ رطوبت، جز بخش کمی از آنکه مرمت و ثابت گردیده، بقیه از میان رفته است. در زیر کاسه گنبد نیز ترنج زیبایی با نگارههای گیاهی نقشاندازی شده است.نمای خارجی بنا به ایجاد طاقنماهای تیزهدار آجری و پشتبغلهای کاشی و قابهای مستطیل تزئینی بر فراز آنها، در عین سادگی، منظرهای زیبا دارد. سطح گنبد پیازی شکل فراز بنا که بر روی گردنی استوانهای شکل استوار شده، دارای پوشش سادهای از کاشی فیروزهای است. شکل کلی بنا و بازماندههای نقاشیهای درون آن، بنا را اثری از دوران صفوی معرفی میکند که در سال ۹۸۵ هجری قمری ساخته شده است. تاریخ مزبور، بر کتیبه سنگ سفید مربعی کنده شده است.