
آذربایجان شرقی
مقبرهی دو کمال تبریز آرامگاه کمالالدین مسعود خجندی، شاعر نامدار قرن هشتم و نهم هجری و کمالالدین بهزاد، نقاش و نگارگر قرن دهم هجری است و به همین دلیل به نام «دو کمال» شهرت یافته است. کمالالدین بهزاد نقاش و نگارگر (مینیاتوریست) چیرهدست ایرانی قرن دهم هجری قمری و نگارگر مکتب هرات است. وی در دربار سلطان حسین بایقرا و نزد امیر علیشیر نوایی در هرات تقرب یافت و بعد از استیلای شاه اسماعیل اول صفوی بر ازبکان، همراه وی به تبریز آمد و در دوره شاه تهماسب صفوی نیز در تبریز با احترام زیست و در آنجا درگذشت. کمالالدین مسعود خجندی از شعرای معروف قرن هشتم و نهم هجری قمری است که بعد از تشرف به حج، در تبریز سکنی گزید و تحت حمایت سلطان جلایر قرار گرفت. از آنجا که سلطان حسین جلایری یکی از ارادتمندان کمالالدین خجندی محسوب میشد، در محله بیلانکوه باغچهای را به شیخ هدیه کرد و در آنجا خانقاهی برای وی بنا نمود و از این زمان باغ مذکور به «باغ کمال» مشهور شد. این مقبره در محلهی بیلانکوه تبریز قرار دارد و طبق اسناد تاریخی موجود، علاوه بر این نقاش و شاعر بزرگ، مدفن جمعی از هنرمندان تبریز از جمله نظامالدین سلطان محمد نقاش، استاد سلطان محمود مجلد (استاد جلدساز دورهی صفوی)، مولانا طوسی و مولانا شروانی است اما امروزه محل دقیق دفن آنها مشخص نیست.مقبره یا باغ دو کمال در یکی از قدیمیترین باغ محلههای شهر تبریز به نام بیلانکوه واقع شده و یکی از باغهای این محله است. بیلانکوه در قسمت شرقی تبریز و مابین چهارراه آبرسان و چهارراه عباسی قرار دارد. رباره وجه تسمیه این مکان و شکل گیری آن در منابع تاریخ آمده است که شیخ کمال الدین مسعود خجندی پس از آن که زادگاه خود خجند (شهری در تاجیکستان امروزی) را به عزم کعبه ترک گفت ، در بازگشت از سفر حج در تبریز ماندگار شد. حضور شیخ کمال در تبریز با حکمرانی جلایریان مقارن بود ، سلطان حسین جلایری از ارادتمندان کمال خجندی بود ، وی در محله ولیانکوی باغچه ای به شیخ هدیه کرده و در آن خانقاهی برای او بنا نمود و از این زمان باغ مزبور به باغ کمال مشهور شد. باغ کمال به مرور زمان به گورستانی متروکه مبدل گشته بود تا اینکه در دهه 50 انجمن آثار ملی کشور نسبت به سازماندهی باغ و مقبره آن اقدام نمود. باغ کمال تبریز در سال 77 تحت شماره 2056 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. همزمان با تدارک برگزاری همایش بین المللی کمال الدین بهزاد در سال 1382 ، عملیات اجرایی طرح توسعه باغ کمال و ایجاد مرکز آموزش نگارگری در این مکان با تملک املاک مجاور باغ آغاز و هم اینک از حدود 50 درصد پیشرفت فیزیکی برخوردار است.