
کرمان
مجموعه گنجعلی خان در مرکز قدیمی شهر کرمان و در کنار بازار بزرگ کرمان قرار دارد. گنجعلی خان که از حکام مشهور زمان شاه عباس است از سال ۱۰۰۵ تا ۱۰۳۴ هجری قمری بر کرمان فرمانروایی و آثار و بناهای زیادی بنا کرد و در آبادی این منطقه کوشش کرد. این بنا در ضلع شمال شرقی میدان گنجعلی خان کرمان واقع گردیده و بخشی از مجموعه گنجعلی خان است که حدود سال ۱۰۰۷ه.ق توسط گنجعلی خان - حاکم منصوب شاه عباس صفوی- ساخته شده و به نظر میرسد که نمازخانه کاروانسرای بزرگ مجموعه یا مدرسه مجاور بوده است. بنای مسجد، کوچک و مشتمل بر شبستانی به ابعاد ۵×۲۵/۵ متر و ایوان ورودی است. نمای ایوان، ساده است و برروی پوشش آن، طرحهایی هندسی بر روی گچ کشیدهاند. کف ایوان سنگی است و بر بالای در چوبی آن، کتیبهای سنگی با این عبارات نصب شده است: " شکر که از دولت شاه عباس شاه آنکه جهان گشت ز عدلش بهشت گنج علی خان شده در سبع والف بانی این مسجد طاعت سرشت ". بعد از ورودی ایوان، راهروی باریک و تاریک با پوشش کوتاه و بعد از آن، فضای گنبددار شبستان قرار گرفته است. در این شبستان، به کمک دو ستون، بالکن یا رواقی در یک ضلع برپا داشتهاند که از طریق پلکانی میتوان بدان راه یافت. پوشش گنبدی بنا دارای ۱۲ نورگیر است. در ضلع قبله مسجد، محرابی تعبیه و در میانه آن، لوح مرمرین بزرگی با نقش گلدان نصب کردهاند. تزیینات شبستان مشتمل بر نقاشی، گچبری، مقرنس کاری و کاربندی است. این مسجد در دوره اخیر تعمیر و مرمت شده و امروزه تنها جهت بازدید علاقهمندان مورد استفاده است و درآن نماز برگزار نمیشود.