مسجد نقشینه
اصفهان
مسجد نقشینه
درباره جاذبه
مسجد نقشینه یکی از قدیمی ترین آثار به جا مانده از دوران سلجوقی در آران و بیدگل است که توسط «حاجی بابا قاسم بیدگلی» مورد بازسازی قرار گرفته و به استناد به ماده تاریخ ذکر شده در کتاب زادالمعاد علامه مجلسی به سال ۱۰۷۶ هجری قمری برمیگردد که سبب شده برخی آنرا بهنام مسجد حاجی بابا قاسم نیز بشناسند. محله درب مختصآباد آران و بیدگل در کنار محلههای تویده، دربریگ، ویرانه و مختصآباد، یکی از مهمترین و تاریخیترین محلههای درون بافت محسوب میشود که در دل خود، مجموعهای بزرگ از آثار با ارزش دینی، فرهنگی را جای داده است و با پشت سر نهادن تاریخ پرفراز و نشیب خود هنوز این آثار در آن خودنمایی میکنند. مرکز محله، بازارچهای بوده است که روبروی مسجد تاریخی نقشینه قرار داشته است که گذر تاریخی مرتبط دو دروازه مخلص و هادیه ( شاهزاده اسماعیل و هادی ) از این بازارچه میگذرد. از جمله درهای با ارزش دیگر این مرکز، میتوان به مجموعه مسجد نقشینه، بازارچه، حسینیه خانقاه، بقعه چهل دختران، مجموعه خانه طباطبایی، آب انبار حاج میرزا معصوم، حمام رییسه و مسجد حاج ملامحمود اشاره کرد که تمامی آنها در مسیر گذر تاریخی خود، هنوز به زندگی ادامه میدهند. مسجد تک ایوانی نقشینه بهعنوان قدیمیترین اثر به جامانده از دوره سلجوقی در شهر آران و بیدگل محسوب میشود که وجه تسمیه این بنا بهجهت وجود نقش و نگارهای زیبا و بدیعی است که در دوره صفویه به ایوان مسجد اضافه و زینت بخش کالبد و نمای بیرونی آن بوده است. این بنا مساحتی نزدیک به ۱۲۰۰ متر مربع داشته و در گذشته مجموعه بازار، حوضخانه، کارگاه شعربافی، حسینیه و میدان خانقاه، بقعه چهل دختران ( اختران ) و تربه نقشینه را شامل میشده که هماکنون حوض خانه، کارگاه شعربافی و بازار روبروی آن کاملا تخریب شده است. حوض خانه نقشینه در قسمت شمال شرقی مسجد و درون بازار قرار داشته و کارگاه شعربافی نیز در گذر سمت شرقی بنای مسجد فعال بوده که هنوز شعربافان و کارگران این محله آنرا بهخوبی به یاد میآورند. این بنا طی دوران زندیه و قاجاریه نیز مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است و محرابی منقش به اسمای الهی و کتیبهای مربوط به سال ۱۲۱۵ هجری قمری به خط حاج محمد بیدگلی در ایوان مسجد الحاق شده است. فضای پشت ایوان نقشینه را شبستان تابستانی تشکیل میدهد که در سال ۱۳۷۶ شمسی توسط حاج علی محمد رحیمی و با کمک اداره میراث فرهنگی مرمت و بازسازی شده است. ایوان بلند و رفیع این بنا در سال ۱۳۸۰ شمسی با کوشش هیئت امنای مسجد و توسط استاد آقا رضا میخو به طرز ماهرانهای مورد مرمت و استحکام بخشی قرار گرفته است. بخش شبستان زیرزمینی (زمستانی) آن نیز شامل چندین ردیف چشمه طاق کوتاه است که مورد استفاده قرار نمیگیرد و مردم محل از شبستان تابستانی برای نمازگزاردن استفاده میکنند.