مسجد جامع اصفهان
اصفهان
مسجد جامع اصفهان
درباره جاذبه
مسجد جمعه یا مسجد جامع اصفهان از مهمترین و قدیمیترین ابنیه مذهبی ایران است. این مسجد مجموعه تاریخی وسیعی را به ابعاد ۱۷۰ در ۱۴۰ متر در شمال شرقی اصفهان و کنار میدان کهنه نشان میدهد و امروز شامل قسمتهای مختلفی است از قبیل گنبد نظامالملک، گنبد تاجالملک، حیاط چهار ایوانی و شبستانهای گرد آن، مدرسه مظفری، محراب الجایتو که هر یک نمایانگر سیر هنر معماری اسلامی در دورهای خاص هستند. بنا بر شواهد تاریخی، مسجد جامع اصفهان بر روی ویرانههای مسجد قدیمی تری ساخته شده که اعراب ساکن قریه طهران در اصفهان در قرن دوم هجری در یهودیه بنا کرده بودند. مسجد اولی بر خرابههای ابنیهای مربوط به اواخر دوره ساسانی برپا شده بود. مهمترین طرحهای توسعه در دوران آل بویه و صفویه صورت پذیرفتهاند. سبک معماری مسجد شیوه رازی است. مسجد جامع اصفهان منعکس هنر بیزانس و کلاسیک در قالب یک بنای سنتی اسلامی است. کاوشهای باستانشناسی نشان از آن دارد که احتمالاً این مسجد پیش از تسلط اعراب بر این شهر، مرکز مذهبی مهم شهر بوده و بصورت یکی از آتشکدههای شهر اصفهان کاربری داشتهاست. کشف یک پا ستون، با تزیینات دوره ساسانیان، در منطقه شمالی مسجد، وجود بنایی قبل از اسلام را تأیید میکند. دربارهٔ تاریخچه تغییر و تحولات مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد ولی به نظر میآید ساخت مسجد جامع به قرون اولیه هجری و در زمان عباسیان بوده که در قرن سوم هجری محراب آن تخریب و جهت قبله آن اصلاح شدهاست. بخشهای گوناگون آن در طول نزدیک به هزار سال شکل گرفتهاند و طی این سالها همواره در حال مرمت و بازسازی بودهاست که آخرین آنها بازسازی بخش تخریب شده بر اثر بمباران هواپیماهای عراقی در طول هشت سال جنگ ایران و عراق بودهاست. محمدباقر مجلسی معروف به علامه مجلسی و مجلسی ثانی فقیه شیعه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفویه که معروفترین اثر او بحارالانوار است در این مسجد دفن شده. مسجد جامع اصفهان از مساجدی است که محرابهای متعددی دارد. بلندآوازهترین محراب آن در ضلع شمالی ایوان غربی آن، در شبستانی که به وسیلهٔ اولجایتو ساخته شد قرار دارد. این محراب نمونه نفیسی از تزئین گچبری است با گل و بته و شکلهای هندسی. هشت محراب دیگر در این مسجد وجود دارند که تدریجاً ساخته شدهاست. این اثر در اجلاس سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی ثبت گردید.