
خراسان رضوی
مدرسه غیاثیه که در روستایی به همین نام و در ۴ کیلومتری جنوب شرقی خواف قرار دارد، در دوران شکوه خود، از بهترین دانشگاههای اسلامی به شمار میآمد و دانشمندان بسیاری را پرورش داد. اما متأسفانه پس از ظهور سلسله صفویان و به دلیل تعصبات شدید شاهان صفوی، این مدرسه پس از ۶۰ سال رونق خود را از دست داد. در سال ۸۴۱ هجری قمری، استاد قوامالدین شیرازی -معمار مدرسه غیاثیه- زمانی که در حال کار روی بنا بود، فوت شد و کارِ نیمهتمام ایشان را برادرش، غیاثالدین شیرازی که مجموعه گوهرشاد مشهد و هرات را نیز ساخته است، ادامه داد؛ شباهت بسیار میان تزئینات مسجد گوهرشاد و مدرسه غیاثیه، به همین دلیل است. با آنکه این بنا، آخرین بازمانده و یادگار دوره تیموریان است، ولی شباهت بسیاری با آثار معماری دوره سلجوقی دارد. این مدرسه، صحنی دارد که 4 ایوان و حجرههایی دو طبقه، آن را احاطه کردهاند. در چهار گوشه صحن نیز، اتاقهایی با سقف گنبدی ساخته شده و 8 نورگیر، دورتادور پایه گنبدها را گرفته است. هشتی ورودی اصلی مدرسه، از سمت راست و چپ، به 2 اتاق بزرگ با سقف گنبدی ختم میشود که فضای سمت راست، مسجد و فضای سمت چپ، سالن اجتماعات است. هشتیِ حد فاصل بین این دو فضا نیز، سقفی گنبدی دارد. نمای اصلی سردر ورودی مدرسه غیاثیه، از لحاظ کاشیکاری و استفاده از تزئینات معماری، زیبایی و شکوه بیشتری نسبت به دیگر قسمتهای بنا دارد؛ چشمنوازی رنگهای کاشیها و آرامشی که به واسطه قرینه بودن عناصر به آدمی دست میدهد، از ویژگیهای تزئینات این بنا است.