
آذربایجان شرقی
قلعه پشتاب یکی از دژهای کهن در شهرستان اهر استان آذربایجان شرقی ایران است. این قلعه در نزدیکی دهی به همین نام از دهات دهستان یافت بخش هوراند و در فاصلهای نه چندان دور از راه هوراند بر بالای یک کوه صخرهای قرار گرفته و آثاری چون پلکان و اتاقکهای کنده شده بر سنگ از بقایای آن است.این قلعه بر روی یکی از کوههای بلند به نام هشتسر در ۱۲ کیلومتری هوراند و ۵۰ کیلومتری شمال شرقی اهر واقع شدهاست. این قلعه تنها یک راه باریک برای ورود دارد و در سه سمت دیگر آن پرتگاههای مخوفی دیده میشود که قلعه را نفوذ ناپذیر ساختهاست. حصارهای آن بسیار مرتفع و صخره ای بوده و دور تا دورش را پرتگاه های عمیق احاطه کرده است این قلعه تنها یک راه باریک برای ورود دارد معبری از سمت شمال با 220 پله سنگی و در سه سمت دیگر آن پرتگاههای مخوفی دیده می شود که قلعه را نفوذ ناپذیر ساخته است. در ساخت دیوارهای قلعه پشتو از سنگ های لاشه ای، ملات گل رس، ساروج و تعدادی آجر استفاده شده است دیرینگی آن به دورههای اشکانی و ساسانی میرسد. این قلعه دارای آب انبارهای متعددی است که بیشتر آنها در سمت شمال و درون صخرهها کنده کاری شده است.دیرینگی آن به دورههای اشکانی و ساسانی میرسد. از نواحی این دژ، قلعه قهقهه و درهٔ رود قرهسو است که از پای آن میگذرد دیده میشود. غالب دژهای منطقهٔ ارسباران از یکدیگر قابل رویت هستند و احتمالاً این دژها در ادواری و از جمله دورهٔ جنبش خرمدینان آذربایجان که به احتمال قوی در تصرف آنان بودهاند به واسطهٔ علایم آتشهای شبانه با همدیگر ارتباط پیدا میکردند.