
خراسان شمالی
بنای تاریخی قلعه صعلوک در بخش شمال غربی دشت اسفراین، در 4 کیلومتری شمال روستای زاری از توابع دهستان دامنکوه شهرستان اسفراین واقع شده است. قلعه در یکی از درههای باریک جبهۀ جنوبی کوه سالوک به نام درۀ زاری و برفراز صخرهای بسیار بلند و نفوذناپذیر در ارتفاع 2135 متر بالاتر از سطح قرار گرفته است. بنای قلعه صعلوک که گاهی به آن دژ سالوک هم گفته میشود، با وجود اهمیت فراوانی که دارد هنوز به دقت مورد مطالعه قرار نگرفته و ابعاد مختلف آن ناشناخته باقی مانده است. هنوز مشخص نیست این قلعه دقیقاً در چه زمانی، به دست چه کسان و با چه اهدافی در چنان موقعیت دشواری ساخته شده است. در اشارات پراکندۀ محققان و تاریخ پژوهان به دژ سالوک، بی آنکه دلیلی اقامه شود، گاه و بیگاه ساخت این دژ را به دورۀ پیش از اسلام نسبت دادهاند. قلعه صعلوک جزو استحکامات دفاعی قرون 6-8 هجری در منطقه کوهستانی غرب اسفراین است که بر فراز یک برونزد صخرهای به شکل ذوذنقۀ قانم الزاویه به ارتفاع حدود 60 متر بنا شده است. موقعیت جغرافیایی ثبت دشه روی نقشه مربوط به منطقه حفاظت شده سالوک است.