
سیستان و بلوچستان
قلعه سه کوهه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، روستای سه کوهه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۲۵۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه از جمله مهمترین قلعه های دوره اسلامی سیستان محسوب می شود که در دوره افشاریه برفراز تپه های مرتفع ساخته شده است . وجه تسمیه ((سه کوهه))را برخی بر گرفته از واژه سکوه و سکا که همان اقوام اولیه سیستان بوده ، می دانند.اما سه کوهه می تواند اشاره بر سه بلندی کوه مانند (ارگ کهنه قلعه،برج فلک و قلعه کهنه )بوده باشد ،که از اقصی نقاط دشت سیستان به سهولت دیده می شود .این قلعه عظیم خشت وگلی با پلان تقریبا بیضی شکل کشیده و از دو قسمت اصلی ارگ کهنه وبرج فلک سر تشکیل شده است . ارگ کهنه دردوره افشاریه وبرج فلک سر در عهد قاجار با پلان هشت ضلعی (نمای آجری )وپوشش سقف دو یوسته گنبدی ساخته شده است پیرامون قلعه با حصار وبرج هایی حفاظت می شوداز جمله تزیینات معماری حائزاهمیت قلعه اجرا ی طاق نماهای کلیل درد ر گاه ها و ایوان ها و کار بندی شمسه ای درز یر گنبد فلک سر آن می باشد. آخرین حکمران محلی این قلعه علی خان سرابندی بود که برج فلک سررا برای همسر غیر بومی خود که از خانواده در بار قاجار بود ساخته است. یکی از نکات قابل تامل در این بنا معماری کهن آن است نشان دهنده بخشی از تاریخ معماری این منطقه را در حدود 300 سال به تصویر می کشد بنای مذکور در مرکز روستای سه کوهه بر بالای تپه ای نسبتا مرتفع که گردا گرد آن را دشتی نسبتا هموار قرار گرفته است قرار دارد این بنا در زمینی مرتفع و مستطیل شکل با مساحت 3700 متر مربع که تنها راه ورودی آن قسنت شرق است که با یک سراشیبی تند به میدان روستا راه پیدا می کند، ورودی دیگر آن در قسمت غربی است که نسبتا تخریب گشته و در میان خانه های روستا محصور گشته است