
آذربایجان شرقی
قلعه دختردر شهرستان میانه قرار داشته و به شماره ۸۷۰ جزو آثار ملی ثبت شده است. این قلعه در دو کیلومتری پلدختر (میانه) در رشته کوه قافلانکوه واقع شده است. این قلعه بشکل کثیرالا ضلاع غیرمنتظم ساخته شده و به سه قسمت تقسیم میشود.قسمتهای بنا شامل :دیوار بیرونی که قطورتر از دیگر قسمتها بوده و بوسیله ۲۴ برج دیدبانی، نگهبانان از قلعه پاسداری مینمودند،دیوار داخلی که این دیوار حافظ قسمت اصلی قلعه یا قلب قلعه بوده است،قسمت داخلی قلعه که محل فرماندهی و کوتبال دژ محسوب میشود. این قلعه دارای دو مدخل ورودی است که در بالای یکی از این مدخل کتیبهای بوده که بر اثر مرور زمان از بین رفته است.در گویش محلی نام این قلعه قیز قالاسی به معنای قلعه دختر میباشد. راجع به نام قلعه روایاتی رایج است از آن جمله که دختر پادشاهی بر علیه پدر خویش شورش میکند و پد ر او را به نقطه دور تبعید و برای وی قلعهای ساخته در آنجا محبوسش میکند. دختر شاه بامید آزادی خویش روز شماری میکند و چوپانی که آنطرف رود قزلاوزن به چوپانی مشغول بوده توجه او را جلب میکند و این دو عاشق هم میشوند و چوپان هر شب رودخانه سرد و خروشان قزل اوزن را میشکافت و بدیدار شاهزادهخانم میآمد و شاهزادهخانم برای آنکه رنج این کا ر را از چوپان رفع سازد پلی بر روی رودخانه میزند و چوپان اولین کسی است که از روی پل رد میشود و بدیدار شاهزادهخانم میآید. همچنین روایت است بازرگانی برای در امان ماندن دختر خود از دست مغولان برای دختر خود در این منطقه قلعه میسازد ولی به مرور زمان و حسن روابط و پس از مرگ بازرگان دختر وی برای توسعه تجارت بازرگانان آذربایجان با دیگر کشورها این پل (پل دختر) را میسازد. عقیده باستان شناسان بر این است که این قلعه مانند قلعه دخترهای دیگر توسط ایزدبانو ناهید (آناهیتا) ساخته شدهاست. پرستشگاههای این ایزدبانو را اغلب در بلندیها میساختند و حاکمان و بازرگانان و کشاورزان هرساله با هدایای نفیس عازم این پرستشگاهها میشدند چرا که ملکه ناهید فریادرس زنان وآزادی و حریت نعمت و فراوانی آب و باران تنها کسی بوده که در اقتصاد و نبرد پشتیبان این مرز و بوم بوده است. این قلعهها بیشتر در کنار رودخانههای عظیم و دریاها ساخته میشده است.