
همدان
لالِجینْ (لالهجینْ) پایتخت سفال ایران میباشد. شهر لالجین یکی از قطبهای گردشگری استان همدان و به عنوان مرکز سفال و سرامیک در خاورمیانه شناخته شده است. شهر لالجین یکی از شهرهای شمالی استان همدان است که در بخش لالجین شهرستان بهار واقع شده است. این شهر در طول جغرافیایی ۴۸ درجه و ۲۸ دقیقهٔ شرقی و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۵۸ دقیقهٔ شمالی قرار گرفته و ۱۷۳۱ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. لالجین در محاورات مردم استان همدان اغلب بهصورت «لَلین» و «لالون» تلفظ میشود. لالجین در ۵ کیلومتری بهار و ۲۵کیلومتری همدان قرار گرفتهاست. به اعتقاد برخی از محققان، نام کنونی شهر لالجین تغییریافتهٔ واژهٔ «لاچین» است که نام پرندهای شکاری و عنوان یکی از قبیلههای ترک بودهاست. از همین روی به احتمال زیاد در گذشته قبیلهٔ مذکور این منطقه را برای سکونت برگزیده و ساکن آن شدهاست. به همین جهت شهر لالجین به این نام مشهور گشته و بهعنوان سرزمین ترکان لاچین شناخته شدهاست. شهری به نام لاچین در جمهوری آذربایجان وجود داشته که اکنون در نواحی تحت کنترل ارمنستان قرار دارد. به اعتقاد گروهی دیگر از محققان، واژهٔ لالهجین (لالجین) از دو بخش «لاله» و «جین» تشکیل یافتهاست. جین پسوند مکان برای برخی از شهرها و روستاهای استان همدان نظیر تویجین، دیوجین، فارسجین، گندهجین و وفرجین است؛ برهمین اساس، لالهجین (لالجین) به معنای آبادی لاله است. به اعتقاد برخی از اهالی شهر، لشکر چنگیزخان مغول به هنگام گذر از همدان وارد لالجین شده و گروهی از اهالی این شهر را به چین فرستاده تا از هنرمندان آن سرزمین سفالگری را بیاموزند. این افراد پس از آموختن سفالگری به لالجین برگشتهاند و از همین روی این روستا «لالهچین» نام گرفتهاست. اما «لالهجین» تحریر و تلفظ فارسی نام این شهر بوده و نام صحیح آن به شکل ترکی آذری یعنی «لَلین» یا «لالون» است. اهالی لالجین نام شهر خویش را «لَلین» تلفظ میکنند؛ اما مردم غیربومی بویژه اهالی بهار نام این شهر را از دوران کهن به صورت «لالون» تلفظ کردهاند. در اصل هر دو اصطلاح «للین» و «لالون» گویش یک کلمه با دو لهجهٔ متفاوت است.