
فارس
دارابگرد نام یکی از پنج شهرستان ایالت پارس در ایران قدیم بوده است. به آن داراگِرد یا 'دارابجرد نیز گفته میشده است.[۱] قبادخوره یا کورهٔ قباد یکی از تقسیمات فارس قدیم بود که شامل شهرهای ارجان، جِنابا، ریشهر، مَهروبان (ماهرویان) و سینیز میشد. مرکز این کوره شهر ارجان (بهبهان) بود.رفاصله ۶ کیلومتری شهرستان داراب آثار شهر تاریخی استخر نخستین پایتخت سلسله ساسانیان و یکی از قدیمیترین شهرهای ایران باستان قرار دارد. این شهر که قدمت آن به عصر هخامنشیان میرسد. پیرامون شهر حصار مخروطی عظیمی از گل رس و سنگ و ملاط آهک ساخته شده که ارتفاع آن به بیش از۱۰ متر میرسد این دیوار درطول زمان دچار فرسایش شده وارتفاع آن اکنون به حدود ۷ متر میرسد وجود ماده چسبندهای درمیان ملاط و گل به کار رفته در دیوار سبب شده با گذشت بیش از ۲۶۰۰ سال این دیوار با تخریب کم پابرجا واستوار باقی بماند. پشت دیوار خندق بزرکی برای حفاظت بیشتر از شهر ایجاد نموده بودند که دسترسی به شهر را در مواقع خطر بسیار مشکل میکردهاست. عمق این خندق بیش از ۱۰ متر و عرض آن حدود۵۰ متر بودهاست که این قسمت نیز دچار فرسایش شدهاست این خندق پیوسته مملو از آب بوده و به گفته مورخین متقدم درآن گیاهانی بوده که به دورپای افرادی که واردخندق میشدهاند میپیچیده ومانع از شنا کردن آنها میشده است آب مورد نیاز خندق از رودخانههای اطراف از جمله رود بال تأمین میشده است.شهر باستانی دارابگرد از بناهای متعلق به عهد هخامنشیان، با قدمتی حدود ۲۵۰۰ سال است. دارابگرد دارای معماری خاص آن دوران به صورت مدور و با تأثیر از اردوگاههای نظامی حکومت آشور بنا شده و بنا به مقتضیات زمانه محصور در دیوارهای سراسر گلی به طول تقریبی ۶۴۰۰ متر دارای برجک و بارو، دروازهها و پلهای متحرک بوده است.ما اوج اهمیت و رونق دارابگرد به دوران ساسانیان مربوط میگردد. در اواخر عهد اشکانی به هنگام پادشاهی اردوان پنجم، حکمران دارابگرد اردشیر بابکان بود که کار خود را از این شهر آغاز نمود و سر به شورش برداشت و سرانجام با شکست اردوان عنوان پادشاهی یافت و شاهنشاهی ساسانی را بنیان نهاد. در زمان ساسانیان امپراطوری پهناور ایران به چهار ایالت مهم تقسیم شده بود که در راس هر ایالت یک سپهبد قرار داشت. این ایالات عبارت بودند از:ایالت خراسان،ایالت قهستان،ایالت فارس و کرمان،ایالت عراق.در تمام دوران ساسانیان، دارابگرد از مراکز مهم ایالت پارس محسوب میشد و بعد از اسلام نیز کماکان شهری با اهمیت و پررونق ماند اما در نیمه اول قرن ششم هجری به دلیل وقوع جنگهای متعدد بین شاهان محلی شبانکاره با سلجوقیان، ویران شد و اهالی آن به نواحی اطراف مهاجرت کردند. سرانجام در اواخر قرن هشتم هجری شهر فعلی داراب بنا شد؛ و از این به بعد پسوند گِرد از انتهای آن حذف گردید و عنوان داراب را یافت.