
مازندران
سقانفار اورطشت مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آمل، دهستان هزار پی شمالی، روستای اورطشت واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۹۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نخلگردانی روستای اورطشت از توابع بخش سرخرود شهرستان محمودآباد یکی از مراسماتی است که طی 500 سال بین اهالی این روستا و روستاهای اطراف آن قدمت دارد.نخلی که بین روستاییان نمادی از تابوت امام حسین(ع) است و علاوه بر این نخل، نخلی دیگر از اهالی روستای عبداللهآباد که با چند روستای دیگر با روستای اورطشت فاصله دارد مراسم نخلگردانی را برگزار میکنند.این سنت دیرینه از صبح روز تاسوعا آغاز میشود به گونهای که از سوی نخل روستای عبدالله آباد که به عنوان نماد حضرت ابوالفضل(ع) است، از این روستا به سمت روستای اورطشت با بردوش قرارگرفتن عزاداران حسینی حرکت داده میشود، این نخل که از نخل روستای اورطشت کوچکتر است.این نخلها که از سوی اهالی دو روستا از اولین روز از اول محرم با پارچههای سبز و سیاه با نوشتههای قرآنی، روسریهای نذری آذین بندی میشود، به شکل تابوت بزرگی است که در قسمت پایینی به شکل مستطیل و در قسمت بالایی به صورت استوانهای بالا میآید بزرگتر و حجمیتر میشود. در قسمت بالای نخلها سرهایی است که به شکل عمامه آذین شده که ابهت و توجه عزارداران حسینی را به این دو نخل بر می انگیزند.بر روی پیشانی آن دو نخل آینهای است که با پارچههای سبز پوشانده میشود و در کنارهای این سرها دو چوب به شکل بال با پارچههای سبز پوشانده شده و شکل بال مانندی به نخلها دادهاند.در روستای اورطشت ریش سفیدان، هیات امنای محل در داخل حسینیه همچنان منتظر آمدن نخل روستای مجاور هستند و ناظر دستههای مختلف عزاداران روستاهای مجاور که با سینه زنی و زنجیرزنی با صدای " یا ابوالفضل "، " یااباعبدالله الحسین " به عزاداری شهدای کربلا میپردازند. همچنین شاهد اشتیاق زنان و کودکان برای به هم رسیدن دو نخل در کنار سقانفار روستا که در وسط حیاط حسینیه بنا شده و قدمت چند ساله دارد، هستند. طبق شنیدهها نخل اورطشت به همراه نخل نوا بدست استاد نجار به نام آملی رضوانی احداث و بر اساس خواب مراسم نخلگردانی در روز هفتم در روستای نوا و نخلگردانی روز تاسوعا در روستای اورطشت برگزار میشود. در روز نهم با برپایی سلامدهی دو نخل به امامزاده قاسم(ع) نخل اورطشت به سمت روستای مجاور به نام افراتخت هدایت میشود تا در منزل فردی به نام مرحوم میرحسین قلندری که صاحب حسینیهای است و قدمت آن به 200 سال برمیگردد، قرار میگیرد و مراسم نخلگردانی به پایان میرسد. مردم این دو روستا اعتقاد قوی بر برپایی این مراسم دیرینه دارند که در تاسوعا و عاشورا این دو نخل چه در فصل سرما و در گرما حتما باید از روستاهای خود حرکت داده شوند چرا که در صورت عدم حرکت حوادث و بلایای طبیعی برای اهالی روستاها پیش میآید همانطور که حدود 50 سال پیش با حرکت ندادن نخل روستای اورطشت به سمت روستای رودبار در روز عاشورا موجب سیلاب این دو روستا شده و مردم برای نجات روستاها نخل را از جایگاهش خارج و آن را به سمت روستای رودبار حرکت دادند.