روستای آب اسک

درباره جاذبه

آب اسک روستایی تاریخی است از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.این روستا در دهستان بالا لاریجان قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت ثابت (دائم سکونت) آن ۵۸۱ نفر (۱۷۰خانوار) بوده‌است. پیدایش و خاستگاه نامگذاری: در خصوص پیدایش روستای اسک گویا در قدیم به نام (اشک) بوده‌است و اشک اول پادشاه اشکانیان این آبادانی را به نام خود نام نهاده‌است که به مرور زمان به اسک تغییر نام یافته‌است و بنا بر روایتی دیگر هم در خصوص اسک آورده شده‌است که به خاطر وجود آب‌های گرم و رسوبی که قطره قطره بر زمین می‌چکید و بر روی وسایل و سنگ‌ها رسوب‌گذاری می‌شده‌است که اشک یکم در آساک در شمال کوه‌های البرز تاجگذاری کرده‌است و گریا اسک متأثر از آساک هم می‌باشد. ابوالقاسم محمدبن حوقل بغدادی سیاح معروف و جغرافیدان عرب در سال ۳۳۱ ه-ق برابر با ۹۴۱ میلادی به عزم مطالعه دربارهٔ کشورها و ملتهای مختلف و نیز به منظور تجارت از بغداد بیرون رفت و کشورهای اسلامی را از شرق تا غرب پیمود. نامبرده در سفرنامه خویش به ایران چنین عنوان می‌کند که: راه ری به طبرستان چنین است: از ری به برزیان یک منزل سبک، و از آنجا به نامهند یک منزل و از آنجا به اشک یک منزل و از آنجا تا پلور یک منزل و از آنجا تا آمل یک منزل است؛ و نامبرده پس از پایان سفر خویش کتابی تحت عنوان صوره‌الارض در سال ۳۵۷ ه-ق به عربی تألیف نموده‌است. تا چه اندازه‌ای این نامگذاریها صحت و سقم دارد خدا می‌داند. اما به هر حال هر دو روایت بر سر زبانهاست. دیگر اینکه طبق گفته بعضی از ریش سفیدان به نقل قول از نیاکان خود محل سکونت فعلی، قبلاً نیزار بوده‌است و محل اولیه یا اصلی در منطقه اسک‌کلا بوده‌است که به علت قرار گرفتن در بین سه کوه و تابش کم نور آفتاب در روز و احتمال رانش زمین و سرمای سخت زمستان از نقطه جنوبی به نقطه شمالی مهاجرت کرده‌اند تا از نعمت روشنایی و گرمای خورشید و بکر بودن زمین مورد نظر برخوردار گردند. در خصوص نیزار بودن محل سکونت فعلی (نقطه شمالی) نمی‌توان از نظر عقلی و برهانی باور کرد. زیرا محله فعلی از بنیان بر روی صخره‌ها و زمینه بکر و مستحکم بنا شده‌است، در صورتی که مناطقی دارای خاکهای نرم و شنزار و لجنزار بوده باشد گیاهانی مانند نی و امثال آن‌ها در آنجا رشد و نمو می‌کنند؛ و دیگر اینکه به خاطر وجود صخره‌ها از حفر چاه‌ها در بعضی از مناطق به اندازه ۲ متر هم نمی‌توان پایین رفت ولی آنچه را باید پذیرفت بیشتر موقعیت روشنایی و بکر بودن زمین‌های محل سکونت حاضر را باید قبول کرد که در مواقع خطرات احتمالی مانند زلزله کمتر می‌توان شدت و قدرت درجه ریشتر را احساس کرد و بنابراین روایتی سابقه آبادی اسک را با احتساب محل سکونت قبلی در حدود ۱۲۰۰ سال قدمت می‌دانند ولی آنچه که مکتوب (در تاریخ طبرستان آمده‌است چنین بیان می‌شود که از عجایب طبرستان یکی کوه دماوند است که علی ابن‌الکاتب در کتاب فردوس‌الحکمه آورده‌است که از دیه اسک تا قله دماوند به دو روز شوند و او همچون گنبد مخروطی است و بر همه جوانب او ابداً برف باشد، الا بر سر او، مساحت سی گری زمین، هیچ جای برف نایستد به زمستان و تابستان و آنجا ریگ بود. چنان‌که چون پای بر وی نهاده خرد شده و چون بر سر کوه ایستی بر آن ریک همه کوه‌ها چون پشته نماید و دریای خزر در مقابل او راست است. سی سوراخ در سر این کوه باشد که دود کبریت از آن بیرون می‌جهد و آوازهای عظیم با سهم از این سوراخها شنوند. از لهیب آتشی که حقیقت نشود که در جوف و میان کوه آتش است) تاریخ طبرستان بهاالدین محمدبن حسن بن اسفندیار در سال ۶۱۳ هجری تألیف شده‌است که اگر این تاریخ را مصداق مکنوب از نام بردن اسک بدانیم هم‌اکنون که سال ۱۳۸۵ هجری شمسی و مطابق با ۱۴۲۸ هجری قمری می‌باشد قدمت تاریخی اسک را می‌توان چنین بیان کرد. جاذبه‌ها: طبیعت زیبای روستای اسک و آب و هوای معتدل آن موجب شده‌است که در تمامی ایام سال، گردشگران بسیاری به این روستا سفر نمایند.رودخانه هراز که از رشته کوه‌های البرز سرچشمه می‌گیرد حواشی مناسبی برای اتراق گردشگران فراهم آورده‌است. چشمه‌های آبگرم روستا که از دل زمین می‌جوشد با املاح فراوان و مواد گوگردی برای درمان بسیاری از بیماریهای پوستی و درد مفاصل مفید است و همه ساله، گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب می‌کند.چشمه آب فرنگی یا آب آهن در بالا دست روستا، واقع شده‌است که برای درمان بیماریهای کمخونی توصیه شده‌است. غار آب اسک در دره هراز واقع شده‌است. حدود یک ساعت از روستای پیاده‌روی دارد که از کنار ارتفاعات و حواشی رود هراز می‌گذرد. طول غار در حدود ۳۷۰ متر است و مسیرهای متعدد کوچکی نیز دارد. دهانه آن بسیار بزرگ و بلند است. مسیر دسترسی به غار تا حدودی نیاز به مهارت در کوه‌نوردی دارد. در تمام طول مسیر قله دماوند در قسمت شمال جاده هراز قابل رویت است. در ضلع مشرف به پرتگاه، سوراخ دیدهبانی تعبیه شده‌است. غار دیگری به طول ۳۷۰ متر با شعبات متعدد کوچک، با دهانهای بزرگ و مرتفع در دل کوه وجود دارد. دریاچه امامزاده علی در نزدیکی این روستا در نتیجهٔ زمین لغزه در مسیر رود هراز به وجود آمده‌است. اسک وش، مرتع مرغوب و زیبایی است که در نزدیکی محل برف چال قرار دارد و چشمانداز باغه و بافت سنتی آن بسیار جالب توجه است. بقعه امامزاده اصغر و امامزاده فاضل دو زیارتگاه مذهبی روستاست که در بین مردم احترام خاصی دارند. قلعه سنگی هم یکی دیگر از جاذبه هاست. سنت ها: زن شاهی: یک روز در ماه اردیبهشت هر سال برای همه زنان روستای آب اسک شمال کشور روز خاص و جالبی است چون هیچ مردی در آن روز مجاز به ماندن در روستا نیست و این زنان هستند که رئیس و فرمانروایند و همه امور روستا به رای آنها می چرخد. هر سال جمعه یکی از روزهای اردیبهشت ماه رسم دیرینه "زن شاهی" یا "ورف چال" توسط اهالی روستای آب اسک قبل از شهرستان آمل برگزار می شود. معمولا این روز توسط بزرگان روستا انتخاب می شود. در این روز زنان روستا صبح زود، وقتی آفتاب هنوز طلوع نکرده زیر قابلمه غذای ناهار مردانشان را خاموش کرده و بار سفر یک روزه آنها را می بندند و اسپند دودکنان آنها را تا ورودی روستا بدرقه می کنند. همه اهالی در میدان بزرگ روستا جمع می شوند و اعضای شورا و بقیه ریش سفیدان با خواندن آوازی در کوچه و پس کوچه ها مردان کوچکتر را با خبر می کنند این به آن معنا که همه بدانند هیچ مردی از پنج ساله تا 50 ساله نباید در روستا بماند. هوای روستا را بوی اسپند و صدای سلام و صلوات پر می کند تا اینکه همه مردان قابلمه و بقچه به دست از روستا خارج می شوند. زنان هم که از رفتن همه مردها در روستا مطمئن شده اند برای پادشاهی یک روزه خود را آماده می کنند! در این بین گردشگران و کسانی که از روستاهای اطراف برای شرکت در زن شاهی به این روستا آمده اند باید مقررات روستا را رعایت کنند وگرنه به دستور ملکه توسط همین سربازها تنبیه می شوند. آنها باید بدانند که به هیچ وجه نباید در روستا و هنگام برگزاری این مراسم از دوربین فیلمبرداری یا عکاسی و یا موبایل استفاده کنند. منبعپادشاه روستا هم که از میان زنان سرشناس روستا انتخاب شده در این روز باید اختلافات و مشکلات زنان روستا را حل کند به همین دلیل اگر زنی از دیگری شکایت دارد باید در ملاء عام مطرح کند تا مسئله حل شود. این است روایت یک روز حکومت روستای آب اسک در دست زنان است. برف چال: پادشاه روستا هم که از میان زنان سرشناس روستا انتخاب شده در این روز باید اختلافات و مشکلات زنان روستا را حل کند به همین دلیل اگر زنی از دیگری شکایت دارد باید در ملاء عام مطرح کند تا مسئله حل شود. این است روایت یک روز حکومت روستای آب اسک در دست زنان است.

امکانات رفاهی

مکان‌های نزدیک