
آذربایجان غربی
در ۷ کیلومتری شمال غربی شهر ماکو در نزدیکی روستای سنگر، دخمه ای سنگی تعبیه شده که پیش بینی میشود مربوط به اقوام اورارتو بوده و متعلق به قرن هشتم پیش از میلاد است. دخمه فرهاد، شامل دو اتاق تو در تو است که در دل کوه و درون صخره ای بزرگ تراشیده شده است و با راه پله ای سنگی به کوه متصل میشود و به زبان محلی (ترکی) به آن خانه فرهاد (فرهاد دامی ) میگویند. در ورودی آن تقریباً یک و نیم متر در دو متر و اتاقها یکی بزرگ (تقریباً ۴*۳ ) و دیگری کوچکتر (تقریباً ۲*۲ ) است؛ که با دری۱ *۱٫۵ متری به هم متصلند. بر روی دیوارهها طاقچههایی تراشیده شده است و برای روشنایی گویا از مشعل استفاده میشده است.اطلاعات زیادی از تاریخچه این اثر در دست نیست ولی مردم محلی آنرا به فرهاد مرد عاشقپیشه که بخاطر رسیدن به معشوقهٔ خود و بنا به خواست او این دخمه سنگی را در دل صخره تراشیده است.دیوارههای سنگی دخمه فرهاد به نحو اعجابانگیزی صاف و صیقلی است به نحوی که تراشیدن چنین دیوارهای صافی در دل صخرههای سخت کوه حتی در زمان حال نیز مشکل به نظر میرسد. داخل دخمه کاملاً تاریک است و هیچ منبع نوری وجود ندارد.در فصل تابستان اطراف دهانه دخمه فرهاد به وسیله برگ درختان مخفی شده و در صورت نداشتن راهنما، یافتن این مکان بسیار مشکل خواهد بود.