
خراسان رضوی
این خانه در روستای ریاب در دشت گناباد (در اراضی دشتی - دامنهای) واقع شده است. روستای هدف گردشگری ریاب در ۳ کیلومتری غرب گناباد واقع شده و فاصله اندکی با قنات قصبه گناباد دارد. ریاب از جاده بین روستایی آغاز و به دسترسیها در پایینترین ردهها ختم میشوند. معبر اصلی روستا، جهت جنوبشرقی به شمالغربی دارد و با دو مسیل با جهت جنوبغربی به شمالشرقی قطع میشود. به طور کلی اقلیم بومی منطقه به علت واقع شدن در حاشیه کویر و دوری از دریا از نوع آب و هوای صحرایی و بیابانی گرم و خشک است. از مهمترین ویژگیهای اقلیم منطقه پدیده خشکی است. این روستا از نظر پهنهبندی اقلیمی، در اقلیم گرم و خشک قرار دارد. در چوبی این خانه بزرگ، به یک هشتی باز میشود که محل انتظار مهمانها بوده است. هشتی طوری قرار دارد که به هیچ وجه داخل خانه دیده نمیشود. پس از هشتی وارد یک راهرو میشویم که ما را به درون حیاط خانه رهنمود میکند. این خانهها هیچگونه پنجرهای به بیرون ندارد و تمام درها و پنجرهها به سمت حیاط خانه باز میشود. حیاط خانه محوطهای به مساحت ۱۷۵ متر است که به جز قسمت باغچه از خشتهای خام پوشیده است. در قدیم حوضچهای زیرزمینی در وسط حیاط قرار داشته که برای ذخیره آب استفاده میشده است. عماری کویری خانههای بافت تاریخی ریاب به سبک معماری خانههای مناطف کویری شباهت دارد. کارشناسان برای اولین بار در این منطقه با بادگیرهایی مواجه شدند که مانند بادگیرهای یزد، با دریچهای مستقیما به سردابه متصل میشوند. دیگر تزیینات این خانهها نیز بسیار قابل توجه است. بهطور کلی بناهای ریاب شاید بر خلاف عمارتهای یزد و اطراف آن باشکوه نباشند، اما زیبایی خاص خود را دارند که همین ویژگی از جمله مواردی است که این روستا را در ردیف روستاهای هدف گردشگری در استان خراسان قرار داده است. این بناها تمامی نیازهای ساکنان خود را برآورده میکنند. در اغلب کوچههای این محله، ساباط یا سقفهایی برای ایجاد سایه ساخته شدهاند و تمامی خانهها دارای سردابه، حوضخانه و بادگیر هستند. جهت خانهها نیز به گونهای است که وزش بادهای کویری، ساکنان منازل را در گرمای طاقتفرسای روزهای بلند تابستان خنک کند. وجود حیاطهای خصوصی داخلی و معطوف شدن خانهها به این حیاطها از ویژگیهای معماری در این منطقه است. این حیاطها بهعنوان عامل ایجاد رطوبت اهمیت فراوان دارند. اتاقها که رو به حیاط باز میشوند نسبت به باد و طوفان شن و سرمای شدید محافظت میشوند. نمونه بارز این معماری را میتوان در مسجد روستا با صحن حیاط گسترده دید. بناهای مسکونی قدیمی همه گلی با تزیینات آجری هستند. این روستای زیبا علاوه بر طبیعت سرسبز و خرم جاذبههای تاریخی بسیاری دارد. از جمله میتوان به بافت قدیمی روستا با معماری سنتی و تعداد زیادب خانههای مسکونی قدیمی اشاره کرد. مسجد، درقلعه، انبار آب بالای ده، انبار آب قلعه، مزار ابومنصور، برجهای قلعه، مدرسه قدیم، حمام و... از جمله دیدنیهای این روستا است.