
کرمانشاه
خانه معین الکتاب مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، کوچه توکلی و فیض مهدوی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۱۴۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه از نوع خانههای درونگراست و با عبور از هشتی به حیاط بیرونی و از طریق راهرویی دراز به حیاط اندرونی راه مییابد. این راهرو با زاویه 90 درجه دو حیاط را به هم متصل میکند. به عبارتی امکان دید مستقیم از حیاط بیرونی به حیاط اندرونی وجود ندارد.اندرونی که بخش اصلی بنا محسوب میشود، به صورت حیاط نسبتاً بزرگی به مساحت 154 متر مربع است.بخش اندرونی در سه طرف حیاط دارای فضاهای مسکونی است و در ضلع جنوبی که اتاق ندارد با طاق نماهایی تزیین شده است. در ضلع شمالی حیاط، میهمان خانه بزرگی وجود دارد. بانی و مالک این خانه میرزا حسن خان مدنی معروف به «معین الکتاب» است. میرزا حسن خان از جمله آزادی خواهان صدر مشروطیت است و در کرمانشاه بیشتر او را به نام دبیراعظم میشناسند.