
آذربایجان شرقی
خانهٔ مشروطه، یکی از خانههای تاریخی و موزههای شهر تبریز است که در محله راستهکوچه واقع در غرب بازار تبریز قرار گرفتهاست. این بنا به سبک معماری دورهٔ قاجار ساخته شده و ملک شخصی حاج مهدی کوزهکنانی بودهاست.بزرگان آذربایجان پس از به توپ بسته شدن مجلس شورای ملی توسط محمدعلی شاه قاجار در خانهٔ حاج مهدی کوزهکنانی جمع شده و به همفکری میپرداختند. همچنین این مکان محل تشکیل نشستهای انجمن تبریز و مرکز فرماندهی مجاهدان در طی محاصرهٔ ۱۱ ماههٔ تبریز و نیز مرکز تصمیمگیری برای پایینآوردن پرچمهای تسلیم در برابر شاه قاجار بودهاست.از افراد مهمی که در این مکان به فعالیت و همفکری پرداختهاند میتوان ستارخان، باقرخان، ثقةالاسلام تبریزی، حاجی میرزا آقا فرشی و بنیانگذار این مجموعه، حاج مهدی کوزهکنانی را نام برد.این مکان به سفارش حاج مهدی کوزهکنانی در سال ۱۲۴۷ تأسیس شد. این خانه دارای دو طبقه با بخشهای اندرونی و بیرونی میباشد که با سبک معماری دوران قاجاریه بنا شدهاند.«حاج ولی معمار» معمار تبریزی که ساکن روسیه بود، در سال ۱۲۴۷ خورشیدی و پس از بازگشت به ایران، بنای خانهٔ مشروطه را بنیان نهاد. این بنا با ۱۳۰۰ متر مربع مساحت، در دو طبقه ساخته شدهاست. از ویژگیهای منحصر به فرد خانهٔ مشروطه میتوان به پنجرههای ارسی، دربهای منبتکاریشده، غلامگردش، کلاهفرهنگی و نورگیر اشاره کرد. تمامی پنجرههای بیرونی خانه ارسیهای تمام قدی میباشند که با رنگهای سرخ و سبز و سفیدشان بازی نور و رنگ را از درون خانه دیدنیتر میکنند. موزهٔ مشروطه نیز پس از ایجاد تغییراتی در تالارها و اتاقهای خانهٔ مشروطه و به نمایش درآوردن اسناد تاریخی مربوط به انقلاب مشروطه در سال ۱۳۷۵ خورشیدی تأسیس شدهاست. از مهمترین آثار تاریخی این موزه میتوان به سلاح کمری ستارخان، فرش مشروطه، وسایل شخصی سران مشروطه و دیگر مدارک مرتبط با انقلاب مشروطه اشاره کرد.