
آذربایجان شرقی
خانه امیرنظام گروسی که در دوره ناصرالدین شاه و در زمان پیشکاری امیر نظام گروسی و توسط وی ساخته شدهاست . حسنعلی گروسی مقلب به امیر نظام گروسی، از کردهای شهر بیجار و یکی از سیاستمداران و نویسندگان دورهی قاجار است. وی مدتی وزیر فوائد عامه ناصرالدین شاه بود. بعدها به سمتهای وزیر مختار در انگلیس و سفیر ایران در فرانسه و عثمانی منتسب شد. او اولین کسی بود که ماشین آلات ضرب سکه، تمبر و چاپ آن را به ایران آورد. وی در تاسیس مدرسهی مظفریه و رشدیه نیز مشارکت کرده بود. امیر نظام زمانی که پیشکار آذربایجان بود، این عمارت را در تبریز، شهر ولیعهد نشین قاجار، بنا کرد که هنوز هم شکوه و عظمت آن پا بر جا است. بعد از امیر نظام، والیان آذربایجان در این مکان سکونت داشتند. پس از مرمت و بازسازی بنا با حفظ ویژگیهای معماری و شاخصهای سنتی بنا به عنوان موزه قاجار مورد استفاده قرار گرفت. این موزه در نزدیکی مقبره الشعرا تبریز که مدفن بیش از ۴۰۰ شاعر نامی از جمله شهریار، قطران، اسدی طوسی، فاریابی و ثقةالاسلام است قرار دارد.عمارت امیرنظام در دو طبقه و با زیربنای ۱۵۰۰ مترمربع ساخته شدهاست. ساختمان مشتمل بردو حیاط اندرونی و بیرونی است که باغچهها و حوضها، زیبایی آن را دو چندان میکند. ۱۶ ستون با سرستونهای زیبا ایوان سراسری را نگهداشتهاند. در طبقه بالا پنجرههای مشبک ارسی با شیشههای رنگی، گچبریهای نمای شمالی و جنوبی، و همچنین آینه کاریها و گچبریهای تالارهای داخلی وطنبیها به زیبایی مجموعه میافزایند و در زیرزمین حوضخانه وسیعی وجود دارد که یکی از زیباترین قسمتهای بنا است. ستونهای استوار حوضخانه و آجرکاری سقف آن نیز بسیار چشمگیر است.عمارت دو حیاط اندرونی و بیرونی دارد و حوضها و باغچههایی که دور آن را فرا گرفتهاند، زیبایی دو چندانی به این معماری قجری میبخشد. در فصل بهار و تابستان زمانی که درختان و گلها شکوفه میدهند و حوضها پر از آب است، گویی به بهشتی زمینی پا گذاشتهاید. موزهٔ قاجار یکی از موزههای شهر تبریز است. این موزه در محل خانهٔ امیرنظام گروسی و در محلهٔ ششگلان قرار گرفتهاست. موزهٔ قاجار در سال ۱۳۸۵ خورشیدی پس از مرمت و بازسازی، بهطور رسمی راهاندازی شد.دلیل انتخاب این بنا به عنوان موزه قاجار تبریز، اهمیت دارالسلطنه تبریز در دوره قاجاریه بوده است. این شهر محل زندگی ولیعهد بوده است. در واقع از سال 1218 هجری قمری که عباس میرزا نایبالسلطنه فتحعلی شاه گردید، این شهر رسماً ولیعهدنشین شد. علاوه بر این شهر تبریز در دوره جنگ های ایران و روس مرکز ثقل و مقر فرماندهی بوده است.