
زنجان
حمام سالار از جمله بناهای تاریخی استان زنجان است که شبیه به همه حمامهای ایرانی کاملاً در زیر زمین ساخته شده و شامل تمام عناصر اصلی تشکیلدهنده حمام ایرانی از قبیل گرمخانه، میاندر، سر بینه، تون و خزینه است. حمام سالار در سال 1378 جزو بناهای مشمول طرح پردیسان انتخاب و عملکرد جدید آن به عنوان سفرهخانه چایخانه تعیین شد و همچنین باید گفت که این بنا در اردیبهشت 1381 به بهرهبرداری رسید. بانی حمام سالار شخصی به نام سیف علی خان کلانتری معروف به سالارخان بود و ساخت این بنا که در اواخر دوره قاجار و در سال 1293 ه.ش. انجام شده است، قریب به یک سال طول کشید. فضاهای اصلی حمام سالار در زمان فعالیت خود شامل ورودی – خزینه و تون بوده است و فضاهای فرعی وابسته به گرمخانه، همچون مبال، گرمخانه و میاندر فضای چاه آب و حوضچه تقسیم سوخت است. نحوه پاسخگویی حمام به شرایط اقلیمی و عملکرد داخلی با توجه به میزان پایین بودن دما و شدت سرما در منطقه سلطانیه، وجود دیوارهای قطور و جرزهای سنگی از اتلاف و از بین رفتن گرما جلوگیری میکرد. نکته حائز اهمیت این است که سفرهخانه و چایخانه سالار در مساحتی قریب به 500 مترمربع و با ظرفیتی معادل 60 نفر طراحی شده است و این بنا شامل بخشهای متنوعی از قبیل چایخانه سنتی، بخشهای اداری و پذیرایی و آشپزخانه مجهز، برای تهیه و پخت غذاهای خاص محلی و بومی است. آرایش داخلی این حمام متناسب با شخصیت تاریخی و معماری بنا در نظر گرفته شده است و در جابهجای آن ویترینهایی برای نمایش ابزار و وسایل قدیمی مربوط به استحمام و معرفی آداب و رسوم مربوطه تعبیه شده است.