جنگل ارسباران
آذربایجان شرقی
جنگل ارسباران
درباره جاذبه
ارسباران (قره داغ)ناحیه کوهستانی وسیعی است در شمال استان آذربایجان شرقی، که از شمال کوه قوشا داغدر جنوب اهر تا رود ارس گسترده است.ارسباران در شرق با شهرستان مشگینشهر و مغان، در جنوب با شهرستان سراب، و در غرب با شهرستان تبریز و شهرستان مرند هممرز است. صیف کلی یونسکو به این قرار است، این ذخیرهگاه زیستکره در کوهستانهای قفقازی ایران نزدیک مرز کشور با جمهوری آذربایجان و ارمنستان قرار دارد. ناحیه، با قرار گرفتن در بین مناطق خزری، قفقازی و مدیترانهای، کوههایی تا ارتفاع ۲۲۰۰ متر، علفزارهای آلپی، دشتهای نیمهخشک، مراتع و جنگلها، رودها و چشمهها را شامل شده است. ارسباران محل زیست حدود ۲۳٬۵۰۰ کوچ نشین است که عموماً در مناطق حائل (buffer) و انتقالی (transition) ناحیه زندگی میکنند. فعالیتهای اقتصادی در زیستگاه کشاورزی، دامداری، باغبانی، زنبورداری، صنایع دستی و گردشگری را شامل میشود، اما در بخشهای شهری فعالیتهای تجاری نیز در جریان است. زبان محلی این ناحیه با نام قرهداغ نیز شناخته میشود و گفته شده نام قرهداغ به علت کثرت کوههای منطقه ساخته شده، با این توضیح که قره در زبان ترکی بر بزرگی، انبوهی، کثرت و درهمتنیدگی دلالت میکند، هرچند در منابع ماقبل دورهٔ صفویان اشارهای به قره داغ نشده است.در کتاب «مسالک و الممالک» ابن حوقل از مکانی به نام "سیاهکوه" اسم میبرد، که در مجاورت آن نسلی از "ترکان" زندگی میکردند. اما بنظر میآید که سیاهکوه مذکور با شبهجزیره سیاهکوه در سواحل شمال شرقی دریای خزر، یکی باشد. بنابر این، تا زمانی که اسنادی معتبر پیدا نشده، تاریخ قدیم ارسباران را بایستی در پسزمینهٔ تاریخهای دو شهر اصلی منطقه، یعنی اهر و کلیبر، جستجو کرد.در گذشته در گویش آذربایجان شهرستان اهر با نام ارسبار یا ارسباران شناخته میشد.در نوشتههای تاریخی قدیمتر نام کلیبر، بذ قید شده است.در تمام دورهٔ قاجاریان ارسباران توسط شاهزادگان قاجار اداره میشد. عباس میرزا برای مدتی اهر را مرکز فرماندهی خود علیه روسها قرار داد.در آن زمان عشایر ارسباران قسمت عمدهای از جنگاوران قشون ایران را تأمین میکردند و به همان نسبت نیز صدمات جنگ را متحمل میشدند. اعلام بخشی از ارسباران بعنوان زیست کره توسط یونسکو ٔبر پتانسیل توریستی منطقه صحه گذاشت.زیبایی طبیعت ارسباران حتی نظر غربیانی را که منطقه را دیدهاند بخود جلب کرده است. برای مثال، یک گردشگر کانادایی کلیبر را اینگونه توصیف میکند، شهری دورافتاده و خواب آلود در میان کوههای سر به فلک کشیدهای که قلههایشان در زیر مه غلیظ از دیده پنهان شدهاند. ... مکانی است عالی؛ به طراوت و سر سبزی انگلیس و ورای ذهنیت ما از طبیعت کویری و خشک ایران.زیست کره ارسباران علاوه بر آن که تحت تأثیر اقلیم مدیترانهای است درشعاع اثر اقلیمهای خزری و قفقازی نیز قرار دارد و به دلیل وجود اختلاف ارتفاع زیاد، از آب و هوا و اقلیمهای متنوعی بر خوردار است. میانگین بارش سالانه در ایستگاه هواشناسی کلیبر در یک دوره ۲۰ ساله، ۴۶۱ میلیمتر بود. بارندگی نسبتاً زیاد در این منطقه، که بیشتر به صورت برف است، و تبخیر کم آن باعث شده تا جویبارهای زیادی از کوهستانهای مرتفع آن سرچشمه گرفته و به داخل رود ارس وارد شوند.از نظر جغرافیایی گیاهی ارسباران محل برخورد سه اقلیم مختلف خزری، قفقازی و مدیترانهای است. شکل ظاهری و توزیع پوشش گیاهی ارسباران قانونمندی خاصی دارد