
قم
تپه صرم مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است که در میان روستاهای صرم و خورآباد قم واقع شده و بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. به علت حفاری های غیر مجاز درسال ۱۳۷۹ و به منظور نجات دادن بخشی از اشیا از خطر سرقت ، طرح حفاری درسال۱۳۸۰ به تصویب و به مدت ۲۶ روز فصل اول کاوش در تپه صرم توسط هیات باستان شناسی به انجام رسید. در این کاوش پنج کارگاه به ابعاد ۵×۵ متر در مرکز و چهار جهت اصلی تپه ایجاد و در ادامه به گورهای زیادی برخورد شد که این گورها دارای ساخت وساز خشتی به صورت توده هایی گاه انبوه است و تدقین در اطراف این توده ها انجام شده است . در اطراف متوفی تعداد زیادی اشیای سفالی، مفرغی و گاه آهنی یافت شد که در حقیقت براساس اعتقاد این مردمان به دنیای پس از مرگ صورت می گرفت و برای دفن اجساد از لحاظ نوع تدفین یا جهت آن، وضعیت خاصی مشاهد ه نشد. اشیای به دست آمده در این تپه دارای تنوع خاصی است؛ ظروف سفالی خاکستری رنگ لوله دار،لاوک ها (ظرف چوبین بزرگ و مدّور دارای لبه ای کوتاه )، لیوان ها، فنجان ها و خمره ها و… اشیای فلزی مفرغی چون سرپیکان ، خنجر ، زیورآلات ، دستبند وحلقه از جمله اشیای ارزشمند این تپه است . گورستان تاریخی تپه صرم با قدمت ۳۵۰۰ – ۳۲۰۰ سال از مهمترین محوطه های عصر آهن ایران و فرهنگ سفال خاکستری ایران مرکزی است که دفن مردگان به شکلهایی از جمله تاق باز، چمباتمهای و خوابیده روی سینه از شیوههای دفن مردگان در این گورستان است. موقیت جغرافیایی ثبت شده در نقشه حدودی است.