
فارس
این شهر در زمان شاپور اول دومین و یکی از مقتدرترین پادشاهان ساسانی و توسط یک معمار سوری بنام « اپسای » دبیر طراحی و ساخته شد. و بنابراطلاعات دقیق و مکتوب که در مرکز شهر بر روی دو ستون یادبود نوشته شده ، شاپور در سال 24 سلطنتش از شهر بیشاپور بازدید نموده است .بیشاپور از کهن ترین شهرهایی است که پیشینه ساخت آن در سنگ نوشته ای موجود است. بیشاپور از شهرهای دارای طراحی و مهندسی ویژه روزگار خود بودهاست. در کتابهای تاریخی، نام این شهر با عنوانهای بیشاپور، بیشابور، به شاپور، بیشاور و «به اندیوشاپور» ضبط شدهاست. شهر بیشاپور مرکز ایالت و کوره اردشیرخوره بودهاست. بیشاپور تا قرن هفتم هجری آباد و مسکونی بودهاست و پس از آن ویران شدهاست. بیشاپور گنجینهای از آثار ارزشمند ساسانی مانند معبد آناهیتا است.پس از پیروزی شاپور بر والرین امپراتور روم، شاپور دستور داد در ناحیهای خوش آب و هوا بر سر راه تخت جمشید به تیسفون شهری بنا کنند. این جاده در زمان هخامنشیان، شهرهای تخت جمشید و استخر را به شوش وصل میکرد. شاپور نام خود را بر این شهر نهاد. شهر بیشابور با روش مهندسی یونانیان که توسط هیپوداموس ابداع شده بود در زمینی مستطیل به گونهای طراحی شد که چهار دروازه و دو خیابان آن، یکدیگر را قطع میکردند.[۶] یکی از خیابانها در جهت شمال به جنوب و دیگری شرق به غرب است و هر کدام در انتها به یکی از دروازههای شهر منتهی میشدهاند. دروازه غربی، ورودی اصلی شهر بودهاست.شهر بیشاپور از دو بخش اصلی تشکیل شدهاست:بخش اول شامل ارگ سلطنتی شامل آثار شاخصی مانند معبد آناهیتا، تالار تشریفات شاپور، ایوان موزائیک، کاخ به والرین ، و بخش دوم شاما منطقه عامه نشین شامل خانههای مسکونی، گرمابه، کاروانسرا و بازار. بیشاپور توسط کوه، رودخانه، دیوارههای قلعه و خندق محافظت میشدهاست.موضوع نقش برجستهها همیشه روی یک سطح آزاد و آرمانی ظاهر و گسترده شده است. به نحوی که این نثر تاریخی هرگز دارای آن فحوای کلامی نیست که بیانگر آثار یا چشماندازهایی باشدکه پیروزیها در آنها به دست آمده است.بین پنج موضوع پنج نقش برجسته شاپور نوعی موازات و همسانی شامل صحنههایی است که بیانگر یک نوع اعمال است. پراکندگی این صحنهها در محوطههایی است که گاهی بسیار دور از یکدیگر قرار دارند ولی این دور بودن موجب ایجاد تنوع حالات در افراد و صحنهها نمیشود مانند حالات فیلیپ عرب.اسب پادشاه حیوان بزرگی است که به سنگینی روی چهار پای خود ایستاده است. نقش برجسته دارابگرد برخلاف سایر نقش برجستههای شاپوری، تنها نقش برجسته ایست که حیوان را در حالی نشان میدهد که دو پای جلویی خود را به صورت صاف و مستقیم روی زمین نهاده است. در جاهای دیگر قاعده چنین است که یکی از پاهای جلویی از زمین بلند شده است. بر پیشامی این اسب نیز یک کاکل قرار دارد.