
تهران
برج علاءالدین یا برج علاءدوله بنایی است باستانی مربوط به دوره ایلخانیان در اواخر سدهٔ ۷ ه.ق که در مرکز شهر ورامین، در شمال مسجد جامع ورامین و درضلع جنوب شرقی میدان اصلی ورامین قرار دارد. این بنا در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست . این برج مدفن حسن علاءالدوله حاکم وقت ری میباشد. بر اساس آنچه در کتیبه ذکر شده، حسن علاءالدوله در چهارم صفر ۶۷۵ هجری قمری در گذشته و پسرش فخرالدین بر روی مزار او برجی بنا کرد که از نظر معماری دارای سبکی کاملاً منحصر به فرد و چشم نواز است. تاریخ اتمام ساخت این برج که بیش از هفتصد و پنجاه سال قدمت دارد به سال ۶۸۸ هجری قمری(۶۶۷ هجری شمسی) مقارن با اواخر سلطنت ارغون خان بر میگردد. اجداد فخرالدین، پسر علاء الدوله، از فرمانروایان ری بودهاند. بعد از ساخت برج، فخرالدین پسر علاء الدوله نیز به حکومت بغداد گمارده شد. او در سال ۶۹۱ به سمت بغداد رفت و در سال ۷۰۹ در آن شهر در گذشت. پدر و پسر علاء الدوله هر دو لقب فخرالدین داشتهاند. حسن علاء الدوله با علاءالدوله سمنانی از بزرگان تصوف ایرانی و از شاعران و نویسندگان سدههای هفتم و هشتم هجری قمری نیز خویشاوند بودهاست. زیرا علاء الدوله عمویی داشت به نام سید جمال الدین قاسم بن جمال الدین محمد که در ورامین اقامت داشت و تنها دخترش، زهره را به حاکم سمنان داد و از آن دختر، دو پسر به نام ملک جلال الدین و ملک شرف الدین به دنیا آمدند که علاءالدوله سمنانی فرزند اوست. با توجه به کتاب انساب الاشراف نسب علاءالدوله به امام سجاد (علیه السلام) میرسد. خانواده علاء الدوله در منطقه نفوذ زیادی داشتند و تعدادی از آنها در ورامین و مناطق دیگر فرمانروا بودهاند و از خود آثاری به جا گذاشتهاند که معروفترین آنها بنای امامزاده یحیی (ورامین) است که بوسیله فخر الدین، پسر علاء الدوله بنا شدهاست. فخر الدین پسر علاءدوله در عصر آباقاخان مغول و به توصیهٔ خواجه نصیرالدین طوسی، شهزادهٔ ارغون گردید و به پشتیبانی او در شمار ملوک ری درآمد و در ری مقام سروری یافت. مدفون این بقعه جزء موارد معدودی است که مردم ورامین آن را به نام امامزاده نمیشناسند و آن را عموماً بقعه علاء الدوله معرفی میکنند. بعضی از معمرین منکر وجود قبری در آن شده و بعضی وجود مزار را در آن رد نکرده ولی آن را متعلق به رهگذری میدانند که در اوایل قرن حاضر بعد از فوت در این محل دفن شدهاست