
کهگیلویه و بویراحمد
امامزاده محمود (ع) یکی از مشهورترین بقاع متبرکه کشورمان میباشد که از زمانهای گذشته مورد توجه مردم با ایمان و مکانی برای تمسک و توسل اهل معرفت بوده است. نقل کردهاند: چند سال قبل، زائرین آن بزرگوار راهی سخت و کوهستانی را با پای پیاده و یا استفاده از چارپایان طی مینمودند، اما امروزه وجود جادة آسفالته، وسایل حمل و نقل عمومی و امکانات رفاهی موجب گردیده تا زوار بیشتری توفیق زیارت آن حضرت را پیدا کنند. به طوری که در طول شبانهروز حدود صدها نفر به این مکان مقدس زیارتگاهی وارد میشوند و شب را در این محل بیتوته میکنند. در وسط این شبستان طویل و عظیم گنبدخانهای به ابعاد 10 10 متر که در مرکز آن مرقد مطهر امامزاده محمود معروف به سید محمید (ع) قرار گرفته که بر بالای آن ضریحی از جنس برنز با روکش آب طلا به شکل مشبک چهارخانهای قفل توپی محافظت میکند. در چهار طرف این گنبدخانه چهار درب بزرگ چوبی دو لنگه بالا هلالی در ابعاد 3 3متر و با قطر 20 سانتیمتر قرار گرفته که عظمت حرم را دو چندان زیبا جلوه داده است. بر بالای ضریح مطهر گنبد خوش ترکیبی به سبک معماری دوره صفویه به ارتفاع 12متر استوار گردیده که اسکلتبندی آن با تیرآهن نیمپهن انجام گرفته است. در داخل گنبدخانه به طور کامل با آینهکاری لوزی شکل تزیین شده که درخشش زیبایی را به ضریح و حرم بخشیده است. نمای خارجی بنا به کمک قابهای مربعی با چند رشته طاقنمای جناغی در داخل آنها بر روی زوایای هشتگانه، اثر چشمگیری داشته و گوشوار هر زاویه در چهار سوی آن با چهار طاقنما در پایین و بالا، از تناسب و زیبایی خاصی برخوردار است. در نمای داخلی در چهار گوشة گنبدخانه که مرقد مطهر در آن واقع شده، مقرنس کاری جالبی ایجاد شده که در مرمتهای بعدی آسیب دیده است. عمارت چهارگوش گنبدخانه همراه با دو اطاق قرینه در قسمت زیرزمینی آن که در واقع کهنترین واحد این مجموعه را تشکیل میدهد، با توجه به سبک و نحوه اجرا و پوشش معماری و قدیمیترین ضریح آن که منتسب به یکی از والیان اواخر عصر اتابکان فارس (682هـ .ق) میباشد. از جمله آثار اواخر دوران سلجوقی (429-590 هـ .ق) به شمار میرود. اما پیش ایوان طاق هلالی و دو اطاقک مجاور راهپله که به عنوان زائرسرا مورد استفاده قرار میگرفت، از الحاقات اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی اول محسوب میگردد، که به نقل از محلیان توسط کربلایی میر محمد به معماری محمد حسین بهبهانی بازپیرایی گردیده است. در ضلع شمالغربی مجاور ساختمان دو طبقه زائرسرا «چشمه معروف امامزاده سید محمید» در شیبی ناهموار از درون کان گچ روان است که جدیداً آب آن با لولهکشی منظم در آبانبارهای مخصوص ذخیره میشود. در ضلع شمالغربی این زیارتگاه، متصل به کوه تعداد 22 اطاق در دو طبقه جهت اسکان زائرین احداث شده که بوسیله پل ارتباطی با طبقه دوم ساختمان اصلی ارتباط دارد. آستان مقدس آن در شیبی ناهموار در دامنه کوه بیسیتون (بیسیدون) (bi seytun- biseydun) چهار روستا (چاروسا) از دهستان طیبی سر حدی غربی، بخش چاروسا شهرستان کوه گیلویه، با ارتفاع 1190 متر با سطح دریا، با فاصله 7 کیلومتر با شهر قلعهرئیسی و 75 کیلومتری دهدشت مرکز کوه گیلویه واقع شده است.