
نجف
کمیل بن زیاد نخعی یمانی یا کمیل نخعی (زادهٔ ۷ (پیش از هجرت) یا ۱۲ (پیش از هجرت)، درگذشتهٔ ۸۳ از قبیلهٔ نخع یکی از قبایل یمن و پسر زیاد بن نهیک است. او از یاران علی بن ابیطالب و حسن بن علی، از بزرگان تابعین و یکی از هشت عابد و زاهد معروف کوفه در زمان خود بودهاست. مدرک دقیقی راجع به احوال کمیل در سال ٣۶ هجری در دست نیست. کمیل در سال ۳۹ هجری فرماندار علی بن ابیطالب در شهر هیت بوده، از جمله اتفاقات آن دوران نامه علی به کمیل پیرامون آنچه در زمان این فرماندار اتفاق افتاد. هنگامی که کمیل خبردار شد که یاران معاویه به فرماندهی سفیان بن عوف قصد یورش به هیت را دارند، به خیال اینکه آنها در قرقیسا هستند، بدون اجازهٔ علی بن ابیطالب پنجاه نیروی مسلح را برای دفاع در شهر گذاشت و خود و یارانش بهسوی آنجا حرکت کرد، سپاهیان معاویه از فرصت استفاده و به هیت حمله کردند. علی در نامهای او را بهخاطر این کار سرزنش کرد. این نامه با شمارهٔ ۶۱ در نهجالبلاغه آمدهاست. کُمیل بن زیاد نَخَعی یمانی از بزرگان تابعین و از یاران شجاع و با وفای حضرت علی (ع) بودند . رجال شناسان او را به صفات «شجاع، زاهد و عابد» ستوده اند. وی یکی از هشت عابد و زاهد معروف کوفه در زمان خود بود. دعای کمیل، یادگار امام علی(ع) و از دعاهای معروف و مشهور است که بسیاری از مسلمانان آن را شبهای جمعه قرائت می کنند.