آرامگاه شمس تبریزی

درباره جاذبه

آرامگاه شمس تبریزی، مدفن عارفی نامی و بزرگ است که در مسلک عشق مولوی عارف و شاعر بزرگ ایرانی را به عرش رسانیده است. در کنار این مدفن مناری بزرگ پوشیده از شاخ قوچ وحشی وجود دارد که به برج شمس تبریزی معروف است. منار شمس تبریزی از بناهای منحصربه‌فرد منطقه است که جهانگردان و گردشگران زیادی را به خود جلب می‌‏کند. مردم تعداد بیشماری از متصوفان را که در آذرماه هر سال برای انجام مراسم در جوار منار جمع می‏‌شدند به یاد دارند. اینک نیز کنگره بین‌المللی شمس تبریزی همه ساله در شهر خوی برگزار می‌شود. اولین کنگره بین‌المللی شمس تبریزی در خوی سال ۱۳۸۹ با حضور بیش از ۴۰ بازیگر معروف از خانه سینمای ایران چون علی نصیریان، پرویز پرستویی ، هانیه توسلی، حمید جبلی و... و آوازخانی‌های شوالیه ایران، شهرام ناظری، و خوانندگان دیگری چون مختاباد، سراج، سالار عقیلی و... و چهره بین‌المللی با نام عالیم قاسیم اوف کلید خورد. منار شمس تبریزی به شماره ۹۹۶ در ردیف آثار ملی و به قدمت سده ششم هجری قمری به ثبت رسیده است. در فاصله سه کیلومتری از مرکز شهر خوی، در بین خانه‏‌های کوچه شمس تبریزی در محله امامزاده، برجی از شاخ‌های قوچ به بلندی تقریبی ۱۴ الی ۱۵ متر قرار گرفته که به منار شمس تبریزی معروف است آرامگاه شمس در فاصله ۱۰ متری از مقبره قرار دارد.اسناد و مدارک مختلف این بنا را به اشخاص متعددی نسبت داده‏، ولی در روایات عامه و سفر‏نامه ونیزیان آنرا به شاه اسماعیل اول صفوی نسبت می‏‌دهند، که بعد از شکار یک روزه‌‏اش دستور داده کله قوچ‌های وحشی را در آن به‌کار ببندند و از همان کله‏‌ها و آجر مناری ساختند. مدارک و تصاویر مینیاتوری باقیمانده از مقبره شمس تبریزی در شهرستان خوی نشان می‌دهد، این بنا در ابتدا از ۳ مناره دور قبر شمس تشکیل شده بود و تصویر سه منار در کتاب بیان «منازل سفر عراقین» که توسط همراه سلطان سلیمان امپراتور عثمانی که خود در سفر خوی‏، به زیارت آرامگاه شمس تبریزی رفته، کشیده شده است‏، که مسیر لشکرکشی وی را نشان می‌‏دهد و با زیر‏نویس تاریخ ۹۴۲ قمری در آن کتاب آمده است‏. سال‏‌های بعد یکی از منارها خراب شده، اما سیاحان دوره قاجار و جهانگیر میرزا (متوفی ۱۲۸۷ ه.ق) که مطالبی در مورد خوی دارد و در ترجمه کتاب آثار البلاد و اخبار العباد قزوینی از دو منار صحبت می‌‏شود. بنا به نقل معتمدین و پیرمردان محل در حدود ۱۲۰ سال پیش یکی دیگر از منارها تخریب شده و هم اکنون فقط یکی از آنها باقی‏مانده است. سبک معماری منار بسیار به بناهای دوره سلجوقی نزدیک است که در بردسیر کرمان موجود است و به «میل قاوردی» معروف است. در صورت مطالعه باستان‏شناسی، از مطالعه و تحقیق روی شاخ و جمجمه به آسانی می‌‏توان در مورد زمان و علت احداث آن نظر داد. ساختمان منار برج استوانه‌ای شکل است و به سبب عدم شناسایی و مطالعات لازم تاکنون هیچگونه نشان و اثری از وجود بقایای ساختمانی که به احتمال قوی این اثر در رابطه با آنها ساخته شده (‏مقبره شمس تبریزی یا کاخ شاه اسماعیل اول) به دست نیامده است. منار به صورت مجوف بوده و پلکان مارپیچی از ورودی منار که در قسمت پایین آن قرار دارد به انتهای منار و به قسمت مؤذن آن منتهی می‌شود که روی به قبله دارد. پی و حدود ۵۰ سانتی‌متر از بنای قسمت تحتانی با سنگ ساخته شده است. البته با در نظر گرفتن اینکه مقداری از پی آن توسط رسوبات سیل و غیره زیر خاک مانده است، از این قسمت به بعد تمام منار از آجر می‌باشد که در وسط آجرها کله‌های قوچ گذاشته شده و از نظر فرم به سه دسته تقسیم شده، قسمت تحتانی و انتهای آن که کوچک‌تر از بخش میانی است خالی، ولی قسمت میانی را با شاخ قوچ وحشی آرایش داده‌اند که فلسفه وجود منار نیز وجود این تزئینات است که به عنوان یادبود ساخته شده است. به قولی هدف از آن به احتمال زیاد نمایش قدرت پادشاه بوده که در یک روز توانسته به قدری قوچ وحشی شکار کند که از شاخ آنها تمامی سطح خارجی منار را تزئین کند. از خصوصیات ویژه این بنا نصب شاخ‌های قوچ وحشی روی بدنه خارجی منار است که همراه با جمجمه حیوان به عنوان تزئین در منا نصب شده و در آجر‏کاری و فرم آن هیچگونه تزئینات به کار نرفته است.

امکانات رفاهی

مکان‌های نزدیک