
ایلام
آتشکده سیاهگَل(گاومیشان) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ایوان، منطقه گاومیشان در زمین های کشاورزی مردم روستای سرتنگ نزدیک به روستای سیاهگل (کپنه گران یا به عبارت محلی روسم خان) در مکانی به اسم چم سه پا واقع شده، این اثر در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست. این بنای تاریخی دارای ایوانی مربع شکل به اندازه ۵x۵ متر و ارتفاع حدوداً ۱۰ متر میباشد. قطر دیوارهایش یک متر، دارای آتشدان و در قسمت فوقانی، سوراخهایی وجود دارد که شاید برای خروج دود حاصل از سوخت باشد. اطراف این بنا به وسیله حیاطی محصور بوده ولی اکنون به علت عوامل طبیعی و غیرطبیعی تخریب شدهاست. این بنا از سنگ و ساروج و گچ ساخته شدهاست و نوع معماری آن مربوط به دوره ساسانی است. آتشکده در ساحل جنوبی رودخانه «گه نگیر» و با فاصله تقریباً ۷۰۰ متر از ان قرار گرفتهاست و در داخل دشتی کوچک قرار دارد که به احتمال زیاد در اطراف این آتشکده، منازل مسکونی زیادی وجود داشتهاست. زمینهای حاصلخیز و آبرفتی اطراف آتشکده به احتمال زیاد وقف آن بودهاست. این آتشکده دارای چهار دروازه به طرف چهار جهت اصلی میباشد و همانند آتشکده دوره ساسانی در شهرستان قصر شیرین است. در مقابل آتشکده مذکور و در داخل رودخانه «گنگیر»، سنگ بلندی وجود دارد که ارتفاع آن حدود ۱۲ متر و قطرش ۶ متر میباشد که بسیار دیدنی است. این صخره را مردم سانیری مینامند. سنگ دیگری با ارتفاع کمتر در شرق آن واقع شده که در اثر عوامل فرسایش کج شدهاست.